آنسوی اعداد؛ وقتی اقتصاد، چهره انسانی پیدا میکند/بخش سوم
تحلیل فیلم مستند "خانواده خلج و مرغ هایشان" در هزار توی نگاه بانک ها
فاخته- در اینجا دیگر سخن از چند میلیارد تومان سرمایه یا چند برگ سند و قرارداد نیست؛ سخن از زندگی انسانهایی است که همه داشتههای خود را برای ساختن آیندهای بهتر به میدان آوردهاند.
در ادبیات توسعه، سرمایه تنها پول، زمین یا ماشینآلات نیست. «سرمایه انسانی» و «سرمایه اجتماعی» دو دارایی ارزشمند هر جامعهاند؛ داراییهایی که اگر آسیب ببینند، بازسازی آنها بسیار دشوارتر از جبران یک زیان مالی خواهد بود.
هنگامی که یک کارآفرین شکست میخورد، تنها یک واحد تولیدی آسیب نمیبیند؛ اعتماد، انگیزه، جسارت و میل به سرمایهگذاری نیز ممکن است در میان دیگران تضعیف شود.
این همان هزینه پنهانی است که در هیچ صورت مالی ثبت نمیشود، اما آثار آن سالها در اقتصاد باقی میماند.
از همین رو، بسیاری از کشورهای پیشرو، سیاستهای حمایتی خود را تنها بر نجات یک بنگاه اقتصادی متمرکز نمیکنند، بلکه میکوشند «توان بازگشت» کارآفرین را حفظ کنند. در این نگاه، شکست پایان مسیر نیست؛ مرحلهای برای یادگیری، اصلاح و آغازی دوباره است. کارآفرینی که یکبار شکست خورده، اگر تجربه خود را حفظ کند و فرصت دوبارهای بیابد، میتواند در آینده موفقتر از گذشته باشد.
«خانواده خلج» بیآنکه شعار بدهد، مخاطب را به همین تأمل دعوت میکند. فیلم نه در پی قهرمانسازی است و نه به دنبال متهمکردن یک فرد یا یک نهاد؛ بلکه میخواهد نشان دهد که توسعه اقتصادی، بدون درک رنج انسانهایی که بار تولید را بر دوش میکشند، معنای کاملی نخواهد داشت.
در روزگاری که بسیاری از تحلیلها تنها بر شاخصهایی مانند رشد اقتصادی، نرخ سرمایهگذاری یا میزان تولید تمرکز دارند، این مستند یادآور میشود که پشت هر شاخص، انسانی ایستاده است؛ انسانی که ممکن است سالها برای تحقق یک رؤیا تلاش کرده باشد. اگر این حقیقت فراموش شود، توسعه نیز از معنا تهی خواهد شد.
بیشتر بخوانید:
وقتی رؤیا به وثیقه بانک تبدیل میشود «خانواده خلج» و تراژدی خاموشِ/بخش نخست
مرغداری "خانواده خلج" به کجا چنین شتابان؟ بخش دوم
شاید مهمترین پیام «خانواده خلج» همین باشد :
جامعهای که میخواهد آیندهای پایدار بسازد، باید بیش از آنکه به شکست افراد بیندیشد، به توانایی آنان برای برخاستن دوباره اهمیت بدهد. زیرا تمدنها نه با نبودِ شکست، بلکه با قدرت برخاستن پس از شکست ساخته میشوند./978
علیرضا کیهانپور
دسترسی سریع
بخش های مفید
راه های ارتباطی
