توسعه نسبی امنیت غذایی روی دو چرخ کمتر دیده شده!!! «به مناسبت ۳۰ خردادماه؛ روز صنعت موتورسیکلت سازی»

از جاده تا مزرعه ؛ موتور سیکلت، قهرمان گمنام توسعه کشاورزی

فاخته- در نگاه نخست، موتور سیکلت بیشتر وسیله‌ای شهری برای رفت‌وآمد روزانه به نظر می‌رسد؛ اما در بسیاری از کشورهای جهان، به‌ویژه در مناطق روستایی و کشاورزی، موتور سیکلت یکی از مهم‌ترین ابزارهای توسعه محسوب می‌شود. اگر تراکتور نماد مکانیزاسیون کشاورزی باشد، موتور سیکلت را می‌توان نماد تحرک، دسترسی و ارتباط در اقتصاد روستایی دانست.
همزمان با ۳۰ خرداد، روز صنعت موتور سیکلت، شاید زمان مناسبی باشد تا به نقش کمتر دیده‌شده این وسیله در زنجیره تولید و امنیت غذایی نگاهی دوباره بیندازیم.

موتور سیکلت؛ پل ارتباطی مزرعه و بازار
بخش قابل توجهی از تولیدکنندگان کشاورزی در جهان در واحدهای کوچک و متوسط فعالیت می‌کنند. بسیاری از آنان روزانه نیاز دارند میان مزرعه، دامداری، باغ، استخرهای پرورش ماهی، مراکز خرید نهاده‌ها و بازارهای محلی تردد کنند.
در چنین شرایطی موتور سیکلت:
هزینه حمل‌ونقل را کاهش می‌دهد.
سرعت دسترسی به خدمات را افزایش می‌دهد.
ارتباط میان تولیدکننده و بازار را تسهیل می‌کند.
امکان حضور مستمر در عرصه تولید را فراهم می‌سازد.
در بسیاری از روستاها، موتور سیکلت نخستین وسیله‌ای است که امکان حضور فعال کشاورز در بازارهای محلی را فراهم می‌کند.

نقش موتور سیکلت در ترویج کشاورزی
کارشناسان "کشاورزی، دامپزشکان، مروجان، کارشناسان آبزی‌پروری و نیروهای خدمات فنی" اغلب برای بازدیدهای میدانی به وسیله‌ای سریع و کم‌هزینه نیاز دارند.
در مناطق کوهستانی، عشایری و روستاهای پراکنده، موتور سیکلت گاهی تنها وسیله‌ای است که امکان دسترسی سریع به واحدهای تولیدی را فراهم می‌کند.
به همین دلیل بسیاری از برنامه‌های موفق ترویج کشاورزی در جهان عملاً بر دو چرخ موتور سیکلت به مزرعه رسیده‌اند.
 
ناجی لحظه‌های حساس تولید

در کشاورزی زمان اهمیت حیاتی دارد.
گاهی چند ساعت تأخیر در:
مبارزه با آفات،
درمان بیماری‌های دامی و سرکشی به دام در آستانه تلف شدن
مدیریت بحران‌های آبی،
یا تأمین نهاده‌ها،
می‌تواند خسارت سنگینی ایجاد کند.
موتور سیکلت با افزایش سرعت واکنش در شرایط اضطراری، به حفظ تولید و کاهش خسارات کمک می‌کند.

نقش در آبزی‌پروری و شیلات
در بسیاری از مزارع پرورش ماهی، مزارع میگو و مراکز تکثیر آبزیان، بازدیدهای روزانه امری ضروری است.
مدیران مزارع برای کنترل کیفیت آب، تغذیه، هوادهی، سلامت آبزیان و بررسی تجهیزات به جابه‌جایی سریع در محیط‌های وسیع نیاز دارند.
در بسیاری از کشورهای آسیایی، موتور سیکلت به بخش جدایی‌ناپذیر مدیریت روزانه مزارع آبزی‌پروری تبدیل شده است.

توانمندسازی روستاها
توسعه روستایی تنها به ساخت جاده، برق و اینترنت محدود نمی‌شود.
افزایش دسترسی مردم به ابزارهای حمل‌ونقل ارزان‌قیمت نیز بخشی از فرآیند توسعه است.
موتور سیکلت باعث می‌شود:
دانش‌آموزان راحت‌تر به مدارس دسترسی پیدا کنند.
کشاورزان سریع‌تر محصولات خود را عرضه کنند.
خدمات "درمانی و دامپزشکی" بهتر ارائه شود.
ارتباط اجتماعی و اقتصادی روستاها تقویت شود.

آینده؛ موتورهای برقی در خدمت کشاورزی سبز
امروزه بسیاری از کشورها به سمت استفاده از موتور سیکلت‌های برقی حرکت می‌کنند.
این فناوری می‌تواند:
مصرف سوخت را کاهش دهد.
آلودگی هوا را کم کند.
هزینه‌های بهره‌برداری را کاهش دهد.
با اهداف کشاورزی پایدار هماهنگ‌تر باشد.
شاید در آینده نزدیک، موتورهای برقی همان نقشی را در توسعه کشاورزی ایفا کنند که موتورهای بنزینی در دهه‌های گذشته ایفا کرده‌اند.

سخن پایانی

وقتی سخن از توسعه کشاورزی به میان می‌آید، معمولاً توجه‌ها به تراکتورها، کمباین‌ها، سامانه‌های آبیاری و فناوری‌های پیشرفته معطوف می‌شود. اما در پشت صحنه این تحولات، وسیله‌ای ساده، کم‌هزینه و کارآمد وجود دارد که سهمی بزرگ در پویایی اقتصاد روستایی دارد.
موتور سیکلت فقط یک وسیله نقلیه نیست؛ بلکه ابزاری برای دسترسی، ارتباط، خدمات‌رسانی، ترویج دانش، کاهش هزینه‌های تولید و افزایش بهره‌وری در روستاهاست.
به همین دلیل می‌توان گفت:
اگر تراکتور نماد قدرت کشاورزی است، موتور سیکلت نماد تحرک کشاورزی و نقش آفرینی ویژه در مخاطرات طبیعی  و غیرطبیعی مانند سیل، طوفان، آتش سوزی، زلزله و...در سریع ترین زمان ممکن علی‌الخصوص مناطق صعب العبور  و به هنگام بسته شدن راه ها  است . 

«البته شاید "پهپاد ها" روزی جبران مافات موتور سیکلت را بنمایند اما تا زمان ایجاد زیرساخت ها و  تامین الزامات و امکانات مورد نیاز آرزوی داشتن آن در عرصه و میدان ، آرمانشهری در آن سوی رویاهای کمتر دست نیافتنی است.»/  959
                                     

علیرضا کیهان‌پور