خیانت به جان؛ وقتی سلامت مردم، قربانی سوداگری می‌شود

 فریاد گم‌شده سلامت در هیاهوی سودجویی

فاخته- مقدمه: سلامتی، گوهری بی‌همتاست؛ سرمایه‌ای که ارزش آن نه با هیچ ثروتی قابل قیاس است و نه با هیچ بهایی جبران. اما در جامعه‌ای که گاه سوداگری بر وجدان پیشی می‌گیرد، این گرانبهاترین سرمایه، نه تنها مورد بی‌مهری، که به طور آشکار مورد خیانت قرار می‌گیرد. اخباری از معدوم‌سازی مواد غذایی فاسد در یک رستوران بین راهی پردیس تهران واقع در منطقه مسافرتی نوروزی شرق منتهی به استان مازندران ، عرضه محصولات تقلبی، یا ارائه خدمات نامرغوب، تنها گوشه‌ای از کوهی از بی‌توجهی و سوءاستفاده است که سفره و جان مردم را هدف گرفته است. این، نه یک تخلف ساده، بلکه یک خیانت سازمان‌یافته به اعتماد عمومی و به اساسی‌ترین حق انسانی است؛ حقی که پایمال شدن آن، جامعه را در معرض فرسایشی ویرانگر قرار می‌دهد.

 سفره‌های آلوده، جان‌های بیمار؛ جلوه‌های شوم سوداگری

ماده اولیه مرگ:
 از گوشت‌های فاسد و مرغ‌های بیمار گرفته تا سبزیجات آلوده و لبنیات تقلبی؛ سودجویان، سلامت را با ارزان‌ترین و پست‌ترین کالاهای خود معامله می‌کنند. هر لقمه از این سفره‌های آلوده، بذری است برای انواع بیماری‌ها، از مسمومیت‌های حاد گرفته تا سرطان‌های مزمن. آیا این کسب روزی است یا تجارت مرگ؟

دارو؛ از شفابخشی تا استثمار:
 در صنف دارو و درمان نیز، شاهد عرضه‌ی داروهای تقلبی، قاچاق، یا تجویزهای غیرضروری هستیم که جیب بیمار را خالی و سلامتی‌اش را در معرض تهدید قرار می‌دهد. این، نه خدمت، بلکه استثمارِ درد و رنج است؛ سوءاستفاده از ناچاری و اضطرار.

آلودگی؛ سم پنهان در هوا و آب: بی‌توجهی به استانداردهای زیست‌محیطی در صنایع و کشاورزی، سموم را به سفره‌هایمان، به هوا و به آبی که می‌نوشیم، وارد می‌کند و سلامت نسل‌ها را به گروگان می‌گیرد. این، بی‌مسئولیتی نیست؛ بلکه جنایتی در ابعاد وسیع‌تر است.

 هزینه‌هایی که جامعه را به زانو درمی‌آورد

ویرانی جسم و روان: 
بیماری، بار سنگینی بر دوش فرد و خانواده است. هزینه‌های درمانی سرسام‌آور، از دست دادن توان کار و تولید، رنج روحی و جسمی، و کاهش کیفیت زندگی، تنها بخشی از این هزینه‌های غیرقابل جبران است. این هزینه‌ها، سرمایه‌های فردی و اجتماعی را می‌بلعد.

فروپاشی اعتماد؛ سرمایه از دست رفته: وقتی مردم به نهادهای نظارتی و تولیدکنندگان/عرضه‌کنندگان اعتماد نمی‌کنند، بذر بی‌اعتمادی در جامعه کاشته می‌شود.
 این بی‌اعتمادی، زمینه‌ساز انفعال، بی‌تفاوتی اجتماعی و در نهایت، تضعیف پایه‌های همبستگی ملی است. اعتماد، شالوده هر جامعه سالمی است که با این خیانت‌ها، فرو می‌ریزد.

ضربه به پیکره اقتصاد: 
افزایش هزینه‌های درمانی، کاهش نیروی کار سالم و مولد، و صرف منابع کشور برای جبران خسارات ناشی از این خیانت‌ها، ضربه‌ای مهلک به اقتصاد ملی وارد می‌کند. این، اتلاف منابعی است که می‌توانست صرف توسعه و پیشرفت شود.

مسئولیت‌ها ؛ زنجیره‌ای از تقصیر تا جبران

مقصران اصلی؛ سوداگران مرگ: 
کسانی که سلامت مردم را به ابزار سود خود تبدیل می‌کنند، نه کاسب، بلکه جنایتکار محسوب می‌شوند. برخورد قاطع، بدون اغماض و با چاشنی بازدارندگی، اولین و قاطع‌ترین گام است. مجازات‌های سنگین، راهی جز ارائه ندارد.

نهادهای نظارتی؛ مراقبان یا ناظران منفعل؟ 
سکوت یا ضعف در برابر متخلفان، به معنای شریک جرم شدن است. نیاز به شبکه‌های نظارتی هوشمند، قاطع، شفاف و پاسخگو وجود دارد که پیش از وقوع فاجعه، جلوی آن را بگیرند. وظیفه شما، پاسداری از سلامت مردم است، نه تماشای صحنه جرم.

رسانه‌ها ؛ آینه شفاف یا پوشاننده واقعیت؟

رسانه‌ها باید صدای مردم باشند؛
افشاگر تخلفات، روشنگر مسیر درست و مطالبه‌گر حقوق شهروندی. سکوت در برابر این خیانت‌ها، خیانتی مضاعف است.
جامعه؛ از آگاهی تا اقدام:   
مردم نباید قربانیان منفعل باشند. افزایش سواد سلامت، هوشیاری در انتخاب، و مطالبه‌گری مدنی، حقوق و وظایف شهروندی است. حق سلامت، مطالبه‌ای است که نباید از آن گذشت.

 جراحی قاطع برای بقا

خیانت به سلامت مردم، دردی مزمن است که اگر درمان نشود، جامعه را از درون متلاشی خواهد کرد. این مسئله نیازمند جراحی عمیق و قاطع در سطوح مختلف است: از برخورد با سوداگران مرگ گرفته تا اصلاح ساختارهای نظارتی، از افزایش شفافیت تا توانمندسازی جامعه برای دفاع از حق مسلم خود.
 سلامت، مقدّس است و نباید به کالایی برای معامله یا قربانی مطامع ناپایدار تبدیل شود. آینده این ملت، در گروی سلامت امروز آن است./۹۰۶

علیرضا کیهان‌پور