غذای فاسد در جهان هر سال ۱/۵ میلیون نفر انسان را به کام مرگ می‌کشاند

 «فاجعه خاموش امنیت غذایی؛ زنگ خطر "WHO" برای مرگ میلیون‌ها نفر بر اثر غذای آلوده»

فاخته- سازمان جهانی بهداشت (WHO) در تازه‌ترین گزارش خود هشدار داده است که سالانه حدود یک‌ونیم میلیون نفر در سراسر جهان بر اثر بیماری‌های ناشی از مصرف مواد غذایی آلوده جان خود را از دست می‌دهند. این آمار تنها بخش کوچکی از ابعاد واقعی بحران است؛ زیرا در همین مدت حدود ۸۸۶ میلیون نفر نیز به انواع بیماری‌های ناشی از غذای ناایمن مبتلا می‌شوند.
"تدروس آدهانوم گبریسوس" ، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در تشریح این بحران جهانی تأکید کرده است که ایمنی مواد غذایی یک موضوع انتزاعی و تخصصی نیست، بلکه مسئله‌ای است که هر روز و در هر وعده غذایی با زندگی مردم ارتباط مستقیم دارد.

کودکان؛ قربانیان اصلی بحران
بیشترین آسیب این فاجعه خاموش متوجه کودکان زیر پنج سال است. بدن کودکان در برابر باکتری‌ها، ویروس‌ها، انگل‌ها و آلاینده‌های شیمیایی موجود در مواد غذایی مقاومت کمتری دارد و به همین دلیل سهم بزرگی از مرگ‌ومیرها و عوارض بلندمدت ناشی از غذای آلوده را به خود اختصاص می‌دهند.
پیامدهای مصرف غذای ناسالم تنها به دیسانتری و بیماری‌های گوارشی محدود نمی‌شود.
 بسیاری از مبتلایان با مشکلاتی نظیر نارسایی اندام‌ها، اختلال رشد، ضعف سیستم ایمنی، بیماری‌های مزمن و حتی برخی سرطان‌ها مواجه می‌شوند.

آفریقا و جنوب شرق آسیا در خط مقدم فاجعه
بررسی داده‌های ۱۹۴ کشور جهان نشان می‌دهد که بیشترین بار بیماری‌های ناشی از غذای آلوده بر دوش کشورهای آفریقایی و جنوب شرق آسیا قرار دارد. نزدیک به ۷۵ درصد موارد ابتلا و حدود ۶۰ درصد مرگ‌ومیرهای جهانی در این مناطق رخ می‌دهد.

فقر، کمبود آب سالم، ضعف زیرساخت‌های بهداشتی، نبود زنجیره مناسب سردخانه‌ای، نظارت ناکافی بر تولید و توزیع مواد غذایی و آگاهی پایین مصرف‌کنندگان از مهم‌ترین عوامل تشدیدکننده این بحران به شمار می‌روند.

زنجیره سرمایشی؛ حلقه گمشده امنیت غذایی
تجربه کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد که بخش مهمی از موفقیت آنها در کاهش بیماری‌های ناشی از غذا به توسعه زنجیره سرد، استانداردسازی تولید، حمل‌ونقل و نگهداری مواد غذایی بازمی‌گردد.
امروزه بسیاری از مواد غذایی از مزرعه، دامداری، مرغداری، آبزی‌پروری و کارخانه‌های فرآوری تا رسیدن به سفره مصرف‌کننده باید تحت شرایط کاملاً کنترل‌شده نگهداری شوند. کوچک‌ترین اختلال در این زنجیره می‌تواند زمینه رشد عوامل بیماری‌زا را فراهم کند.

تغییرات اقلیمی؛ تهدیدی جدید برای سلامت غذا
کارشناسان معتقدند تغییرات اقلیمی در سال‌های آینده چالش ایمنی غذا را پیچیده‌تر خواهد کرد. افزایش دما، وقوع سیلاب‌ها، خشکسالی‌ها و بلایای طبیعی می‌تواند موجب گسترش سریع‌تر میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا و افزایش آلودگی منابع آب و غذا شود.
در واقع امنیت غذایی دیگر تنها به تولید غذا محدود نمی‌شود، بلکه سلامت و ایمنی غذا نیز به یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار تبدیل شده است.

امنیت غذایی بدون ایمنی غذایی معنا ندارد
شاید جهان بتواند با توسعه فناوری‌های نوین، تولید محصولات کشاورزی و دامی را افزایش دهد، اما اگر غذای تولیدشده سالم و ایمن نباشد، امنیت غذایی مفهومی ناقص خواهد بود.
امروز غذای سالم نه یک کالای لوکس، بلکه یک حق بنیادین انسانی است.
 تحقق این حق نیازمند سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌های بهداشتی، آموزش عمومی، توسعه آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت، تقویت زنجیره سرد و نظارت مؤثر بر تمام حلقه‌های تولید تا مصرف است.
«هشدار "سازمان جهانی بهداشت" یادآور یک واقعیت مهم است؛ گاهی مرگبارترین تهدیدها نه در میدان‌های جنگ، بلکه در "بشقاب غذا" پنهان شده‌اند.»/968
                 

علیرضا کیهان‌پور