میراث کشاورزی ؛ گذشته‌ای زنده برای آینده‌ای پایدار از دیدگاه سازمان "FAO"؛ بخش نخست

فاخته- هر «سیستم میراث کشاورزی مهم جهانی» داستانی را روایت می‌کند؛ داستانی از انسان، خاک، آب، بذر و صبر.
"*برنامه GIAHS" متعلق به Food and Agriculture Organization of the United Nations نشان می‌دهد که کشاورزی سنتی، یک خاطره نوستالژیک نیست؛ بلکه یک الگوی هوشمند بقا در برابر بحران‌های قرن بیست‌ویکم است.

 میراث کشاورزی چیست؟
سیستم‌های میراث کشاورزی مهم جهانی  (GIAHS) مناطقی هستند که :
کشاورزی در آن‌ها بر پایه دانش بومی شکل گرفته
تنوع زیستی در آن‌ها حفظ شده
نظام‌های اجتماعی و فرهنگی با تولید غذا پیوند خورده
و تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی در آن‌ها اثبات شده است
این سیستم‌ها ترکیبی‌اند از: 
 تولید
 مدیریت آب
تنوع زیستی
فرهنگ روستایی
 اقتصاد محلی

 چرا امروز اهمیت دارد؟
در جهانی که با بحران‌های همزمان روبه‌روست :
تغییر اقلیم
مهاجرت روستایی
فقر
وابستگی غذایی
فرسایش خاک
سیستم‌های میراث کشاورزی یک راه‌حل عملیاتی و کم‌هزینه ارائه می‌دهند.
آن‌ها نشان می‌دهند که می‌توان :
بدون تخریب منابع طبیعی تولید کرد
بدون وابستگی شدید به واردات نهاده‌ها، معیشت پایدار داشت
بدون از دست دادن فرهنگ بومی، توسعه یافت

فرصت ایران

ایران با تنوع اقلیمی بی‌نظیر، می‌تواند یکی از بازیگران جدی در برنامه "GIAHS" سازمان "FAO" باشد.
از :
باغ‌های پلکانی کوهستانی
قنات‌ها و نظام‌های سنتی آبیاری
سیستم‌های چندکشت در نواحی گرمسیری
دامداری کوچرو
باغداری ، سنتی زعفران، خرما و پسته
همگی ظرفیت ثبت و تبدیل شدن به برند جهانی را دارند.

ثبت جهانی چنین نظام‌هایی می‌تواند:

گردشگری کشاورزی را فعال کند
ارزش افزوده محصولات بومی را افزایش دهد
اشتغال پایدار روستایی ایجاد کند
و مهاجرت معکوس را تقویت نماید
 پیام راهبردی
میراث کشاورزی، «حفظ گذشته» نیست؛
بلکه «مدیریت آینده» است.
اگر می‌خواهیم :
امنیت غذایی پایدار داشته باشیم
روستاها زنده بمانند
فقر کاهش یابد
و توسعه، ریشه‌دار و مردمی باشد؛ باید این سیستم‌های زنده را بشناسیم، حمایت کنیم و معرفی نماییم./۸۸۶

 علیرضا کیهان‌پور

 
** پا نوشت (Footnote):
GIAHS (Globally Important Agricultural Heritage Systems) — An initiative of the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) that identifies and supports living, evolving agricultural systems and landscapes which are rich in globally significant biodiversity, traditional knowledge, resilient ecosystems, and cultural heritage, while sustaining the livelihoods of local communities and promoting sustainable development.

 * اگر باور دارید آینده از دل دانش بومی می‌گذرد
این تحلیل را بازنشر کنید :
 کشف سیستم‌های میراث کشاورزی مهم جهانی: https://fao.org/giahs/en