نقش روابط‌عمومی‌های دامپزشکی در شرایط جنگی کشور  

فاخته- در شرایط جنگی و بحرانی، افکار عمومی نسبت به امنیت غذایی، سلامت محصولات دامی و آینده معیشت خود بسیار حساس و آسیب‌پذیر می‌شود. در چنین فضایی، روابط‌عمومی‌های ادارات کل و ادارات دامپزشکی شهرستان‌ها نقشی فراتر از یک واحد اطلاع‌رسانی ساده بر عهده دارند و به بخشی از «خط مقدم جبهه جنگ شناختی و روانی» تبدیل می‌شوند.

در حوزه دامپزشکی، روابط‌عمومی‌ها با کمترین ابزار و امکانات در فضای مجازی و پرتال‌های خبری، اما با حداکثر تعهد و حضور مستمر، تلاش کرده‌اند سه مأموریت اصلی را دنبال کنند:

1. تبیین شفاف عملکرد ادارات کل و ادارات دامپزشکی شهرستان‌ها 
   در شرایط جنگی، هرگونه اختلال در اطلاع‌رسانی می‌تواند زمینه‌ساز شایعات و نگرانی‌های گسترده در جامعه شود؛ به‌ویژه در خصوص تأمین گوشت، مرغ و سایر فرآورده‌های خام دامی، وضعیت سلامت و بهداشت محصولات عرضه‌ شده و شیوع یا کنترل بیماری‌های دامی و مشترک انسان و دام  می تواند سلامت و بهداشت عمومی جامعه را برهم زند که روابط‌عمومی‌ها با انتشار منظم خبرهای مربوط به اقدامات کنترلی و نظارتی در کشتارگاه‌ها و مراکز تولید، نگهداری و عرضه، گزارش‌های میدانی از پایش و رصد وضعیت دام و طیور و اطلاعیه‌های رسمی درباره سلامت فرآورده‌های خام دامی توانستند تصویر روشن و مطمئنی از عملکرد دامپزشکی در سطح استان‌ها و شهرستان‌ها به جامعه ارائه دهند و از شکل‌گیری خلأ اطلاعاتی جلوگیری کنند.

2. ایجاد و حفظ ثبات جوّ روانی جامعه در خصوص امنیت غذایی 
   در فضای جنگی، کوچک‌ترین شایعه در مورد کمبود گوشت، آلوده بودن فرآورده‌های دامی یا شیوع بیماری‌های خطرناک، می‌تواند باعث: هجوم مردم به بازار، احتکار یا افزایش قیمت‌های غیرمنطقی و کاهش اعتماد عمومی به شبکه تأمین غذاکه در این راستا روابط‌عمومی‌های دامپزشکی با اقدامات هوشمندانه و هدفمند شامل: انتشار خبرهای امیدبخش از استمرار تولید و نظارت بهداشتی،تأکید بر حضور میدانی تیم‌های دامپزشکی در واحدهای تولیدی و عرضه و اطلاع‌رسانی به‌موقع درباره کنترل بیماری‌ها و اقدامات پیشگیرانه توانستند نقشی کلیدی در «آرام‌سازی فضای روانی جامعه» ایفا کردند؛ به‌ویژه در حوزه‌ای به‌حساسیت امنیت غذایی و سلامت فرآورده‌های خام دامی.

3. صیانت از جمعیت دامی از طریق آگاهی‌بخشی و اطلاع‌رسانی هدفمند  
جمعیت دامی کشور یکی از سرمایه‌های راهبردی در هر دوره، به‌ویژه در شرایط جنگی است. روابط‌عمومی‌ها تلاش کردند با حداقل امکانات، اما با برنامه‌ریزی و استمرارنسب به ایجاد: پیام‌های آموزشی کوتاه و کاربردی برای دامداران، مرغداران و بهره‌برداران منتشر کنندو همچنین توصیه‌های پیشگیرانه در مورد بیماری‌ها، واکسیناسیون، قرنطینه و مراقبت‌های بهداشتی را به زبان ساده و قابل فهم در اختیار جامعه هدف قرار دهند و در نهایت از طریق فضای مجازی، کانال‌های خبری، سایت‌ها و پرتال‌ها، هشدارهای به‌موقع درباره مخاطرات بهداشتی احتمالی را منتشر کنند که تمامی  این اقدامات باعث شد دامداران و تولیدکنندگان در جریان آخرین توصیه‌ها و دستورالعمل‌ها قرار گیرند و از بروز و گسترش بیماری‌ها در جمعیت دامی تا حد زیادی جلوگیری شود.

حضور شبانه‌روزی و بی‌ادعای روابط‌عمومی‌ها

یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های عملکرد روابط‌عمومی‌های دامپزشکی در این دوره حضور دائمی، بی‌وقفه و بی‌چشم‌داشت آنان بوده است. این در حالی است که در ایامی که گذشت و میزان حضور کارکنان بسیاری از دستگاه‌ها در سطح کشور تنها بین ۲۰ تا ۴۰ درصد گزارش شده؛ اما روابط‌عمومی‌های دامپزشکی در تعطیلات نوروز و هم چنین و بمباران های دشمن صهیونی آمریکایی به کشورمان با حضور فعال، مستمر و کاملاً داوطلبانه و با تکیه بر احساس مسئولیت، تعهد سازمانی و دغدغه نسبت به سلامت جامعه، به‌صورت تمام‌وقت در میدان فعالیت داشته‌اند.
روابط‌عمومی‌ها توانستند با انجام مجموعه‌ای از فعالیت‌های کلیدی، این بار سنگین را بر دوش بکشند؛ اقداماتی از جمله:
- پوشش خبری فعالیت‌های نظارتی، واکسیناسیون، بازرسی‌ها و اقدامات اضطراری  
- آماده‌باش دائمی برای پاسخ‌گویی به رسانه‌ها، افکار عمومی و پرسش‌های مردم  
- تهیه و انتشار خبر، گزارش، تصویر، فیلم و انواع محتواهای چندرسانه‌ای در تمام ساعات شبانه‌روز

این تلاش‌های بی‌وقفه موجب شد تا دستاوردها و اقدامات همکاران دامپزشکی در سراسر کشور از پشت گوشی، سیستم و دوربین بدون هیچ گونه اختلالی به‌طور دقیق، شفاف و به‌موقع برای مردم و رسانه‌ها تبیین و بازنمایی شود.
جمع‌بندی
در مجموع، روابط‌عمومی‌های دامپزشکی در شرایط جنگی کشور نشان دادند که با کمترین ابزار در فضای مجازی و رسانه‌ای اما با حداکثر تعهد، حضور میدانی و هوشیاری رسانه‌ای توانسته‌اند :عملکرد ادارات کل و ادارات دامپزشکی را شفاف و قابل اعتماد برای افکار عمومی تبیین کنندو  ثبات روانی جامعه را در حوزه حساس امنیت غذایی و سلامت فرآورده‌های خام دامی حفظ نمایند؛  و در کنار بدنه تخصصی دامپزشکی، نقش مؤثری درصیانت از جمعیت دامی و اعتماد عمومی ایفا کنند.
چنین عملکردی نشان می‌دهد که روابط‌عمومی در دامپزشکی، تنها یک واحد تشریفاتی یا اطلاع‌رسانی ساده نیست، بلکه جزئی جدایی‌ناپذیر از سازوکار دفاع از امنیت غذایی، سلامت عمومی و امنیت روانی جامعه در شرایط جنگ و بحران است.

حسین شانه سازان
دانش آموخته تخصص رشته میکروبیولوژی و کارشناس روابط عمومی