یادداشتی درباره ضرورت بازنگری در جایگاه رشته بهداشت مواد غذایی

فاخته- با وجود این جایگاه علمی، امروز یکی از جدی‌ترین مسائل این رشته، فاصله میان ظرفیت علمی و پژوهشی آن با فرصت‌های شغلی و حرفه‌ای موجود است.

فارغ‌التحصیل این رشته در بسیاری از مسیرهای استخدامی مرتبط با سلامت، از جمله سازمان غذا و دارو، سازمان دامپزشکی، سازمان ملی استاندارد، شبکه‌های بهداشت، آموزش و پرورش و سایر دستگاه‌های مرتبط، با ظرفیت‌های محدود یا شرایط استخدامی نامتناسب با عنوان و تخصص خود مواجه است. نتیجه آن، ایجاد فاصله‌ای نگران‌کننده میان آموزش دانشگاهی و امکان به‌کارگیری این دانش در ساختار اجرایی کشور است.

مسئله حتی با ادامه تحصیل نیز به‌طور کامل برطرف نمی‌شود. گاه دانش‌آموخته‌ای که در مقاطع بالاتر وارد رشته‌ای از مجموعه وزارت بهداشت می‌شود، برای شرکت در برخی فرآیندهای استخدامی همچنان با محدودیت‌هایی مرتبط با رشته مقطع کارشناسی مواجه است. به بیان دیگر، افزایش سطح تحصیلات لزوماً به معنای دسترسی برابر به فرصت‌های شغلی نیست.

در مقطع دکتری نیز ظرفیت جذب هیئت علمی در حوزه بهداشت مواد غذایی محدود است؛ در نتیجه بخش قابل توجهی از ظرفیت علمی و پژوهشی فارغ‌التحصیلان این حوزه، مسیر مشخصی برای ورود به عرصه آموزش عالی پیدا نمی‌کند.

این محدودیت‌ها تنها به بخش دولتی خلاصه نمی‌شود. در بخش خصوصی نیز هنوز ظرفیت شغلی متناسب با توانمندی‌های علمی و تخصصی فارغ‌التحصیلان بهداشت مواد غذایی به اندازه کافی توسعه نیافته است. حتی دانشجویان ممتاز و افراد دارای سوابق علمی و پژوهشی برجسته، در مواردی با این پرسش اساسی روبه‌رو هستند که پس از پایان تحصیل، تخصص خود را در کجا و در چه جایگاهی به کار بگیرند؟

این موضوع نیازمند تقابل میان رشته‌ها نیست؛ مسئله، بازنگری در سیاست‌گذاری نیروی انسانی و تعریف جایگاه حرفه‌ای روشن برای یک تخصص مورد نیاز نظام سلامت و صنایع غذایی کشور است.

اگر سلامت و ایمنی غذا از اولویت‌های نظام سلامت است، منطقی است که متخصصان این حوزه نیز در برنامه‌ریزی نیروی انسانی، آزمون‌های استخدامی، صنایع غذایی، نظام نظارت و آموزش عالی جایگاه مشخص و متناسبی داشته باشند.

مطالبه دانشجویان و فارغ‌التحصیلان بهداشت مواد غذایی، امتیاز ویژه نیست؛ درخواستِ به‌رسمیت‌شناختن یک تخصص است.

امید است مسئولان آموزشی، بهداشتی و اجرایی کشور این مسئله را با نگاهی کارشناسی بررسی کرده و برای ایجاد مسیرهای روشن‌تر آموزشی، حرفه‌ای و شغلی این رشته، چاره‌ای عملی و پایدار بیندیشند؛ چراکه سرمایه علمی هر جامعه زمانی ارزشمند است که امکان به‌کارگیری آن در خدمت سلامت مردم فراهم باشد.

مریم چراغ‌پور