«وقتی قاتلان نامرئی با پوتین وارد می‌شوند؛ زنگ خطر برای امنیت زیستی»

در بحث نظارت بهداشت ؛ «کُت»  بر تن بازرسان است و نه دیگران...!

فاخته- در حالی که صنعت پرورش آبزیان به عنوان یکی از ارکان امنیت غذایی کشور، همواره با تهدیدات جدی بیماری‌های ویروسی و باکتریایی دست‌وپنجه نرم می‌کند، شاهد رفتارهایی هستیم که گویی امنیت زیستی صرفاً واژه‌ای در کتاب‌های دانشگاهی است. 
تصاویر اخیر از حضور برخی مسئولان و همراهان در حاشیه استخرهای پرورش ماهی بدون رعایت کمترین اصول بهداشتی، نه تنها یک سهل‌انگاری ساده، بلکه یک «قصور استراتژیک» در حوزه دامپزشکی محسوب می‌شود.

رعایت اصول "امنیت زیستی" (بیوسکیوریتی) واصول حرفه ای هرگز فراموش نشود

 کفش‌های میرزا نوروز؛ شاهراه انتقال پاتوژن‌ها با پوتین های بازدیدکنندگان

از دیدگاه علم پاتولوژی و اپیدمیولوژی، لایه‌های بیرونی کفش و لباس، مخازن اصلی انتقال مکانیکی (Mechanical Vector) عوامل بیماری‌زا هستند. بسیاری از ویروس‌های آبزیان (مانند VHS یا IPN) و باکتری‌های پاتوژن، قدرت بقای بالایی در محیط‌های مرطوب دارند.

هر قدمی که یک بازدیدکننده با کفش‌های آلوده به محیط مزرعه برمی‌دارد، ریسک انتقال عوامل بیماری‌زا به آب استخر را به صورت تصاعدی بالا می‌برد. در محیطی که ماهی‌ها به دلیل تراکم بالا و استرس‌های محیطی، مستعد ابتلا هستند، ورود یک عامل آلوده‌کننده از محیط بیرون می‌تواند ظرف چند روز به یک «پاندمی» در مزرعه تبدیل شده و کل سرمایه واحد تولیدی را نابود کند.
«البته شاید در بدو ورود به مزرعه در حوضچه های ضدعفونی ، گندزدایی کفش ها انجام شود اما بالاخره چون بین استخرها مساحتی خاکی وجود دارد احتمال ولو یک درصد آلودگی وجود دارد و کافی نیست! زیرا در عکس های یادگاری بازدیدکنندگان؛ ویترین کفش ها بدون کاور بهداشتی خیلی شفاف در معرض قضاوت بینندگان و خوانندگان اخبار بولد می شود.»  

بیشتر بخوانید:

ظرفیت‌های آبزی‌پروری و صنعت میگو در آب‌های داخلی سیستان و بلوچستان

نقد مدیریتی :
رطب‌خورده‌ای که منع رطب می‌کند!

اصل اول مدیریت، «الگوسازی رفتاری» است.
 وقتی مسئولان مربوطه بازرسان ناظر پروتکل های دامپزشکی را در بازدید ها  همراه خود ندارند و  خود الزامات قانونی پروتکل‌های پایه (مانند استفاده از گان، کاور کفش یکبار مصرف و عبور از حوضچه‌های ضدعفونی) را نادیده می‌گیرند!، چگونه می‌توان از کارگران و بهره‌برداران انتظار داشت که این اصول را رعایت کنند؟ این تناقض رفتاری، نه‌تنها اقتدار علمی بازرسی‌ها را زیر سوال می‌برد، بلکه به فرهنگ غلط «ساده‌انگاری در امنیت زیستی» دامن می‌زند.

راهکار و هشدار:

"امنیت زیستی" یک زنجیره است که به قدرتِ ضعیف‌ترین حلقه‌اش عمل می‌کند.

 برای جلوگیری از فجایع اقتصادی و اپیدمی‌های ویروسی:

۱. الزام به پوشش حفاظتی: هیچ فردی، بدون استثنا (اعم از مدیر، راننده یا بازرس)، نباید بدون پوشش کامل (کاور کفش و گان) به حریم استخرهای پرورشی وارد شود.

۲. معدوم‌سازی در محل: پوشش‌های یکبار مصرف باید بلافاصله پس از بازدید و قبل از خروج از سایت، در مخازن مخصوص معدوم و ضدعفونی شوند.

۳. قاطعیت در نظارت: سازمان دامپزشکی باید نسبت به این رویه‌های غلط در بازدیدهای مسئولان واکنش نشان داده و آموزش‌های لازم را نه به تولیدکنندگان، که به تیم‌های بازدیدکننده!!! ابلاغ نماید.

سخن پایانی:

 مسئول بازدید کننده باید بدانید، بدانیم  و عمل کنید: 
انواع آبزیان پرورشی  توان دفاعی در برابر سهل‌انگاری ما را ندارند.
 مدیری که بدون رعایت پروتکل‌ها از استخر پرورش ماهی بازدید می‌کند، با یک عکس یادگاری ساده، پتانسیل انتقال مرگبارترین بیماری‌ها را به پیکره صنعت پرورش ماهی و میگو دارد. 
زمان آن رسیده است که فاصله بین «شعار» و «عمل» در حوزه بهداشت آبزیان حذف شود؛ پیش از آنکه بیماری‌ها، بهای این ساده‌انگاری را از جیب تولیدکنندگان طلب کنند.

«فراموش نکنیم در بحث نظارت های بهداشتی و بازرسی مزارع پرورش دام، طیور و آبزیان  کت هنوز بر تن دامپزشکان و پیرادامپزشکان است.»/944

علیرضا کیهان‌پور