نگاهی به تشکیلات اداری دامپزشکی و جایگاه دامپزشکان در کشورهای مختلف؛ گزارش نهم؛ اتحادیه اروپا؛ جمهوری «چک»

فاخته- جمهوری «چک» کشوری در قلب اروپای مرکزی با منابع طبیعی و فرهنگی منحصر به فرد است. این کشور که از اعضای اتحادیه اروپا محسوب می‌شود، رتبه ششم را از لحاظ امنیت در بین تمام کشور های دنیا دارد. مهم ترین شهر و همچنین پایتخت این کشور، شهر پراگ است که از آن به عنوان عروس اروپا نیز یاد می شود. از دیگر شهر های مهم کشور چک می توان به برنو، پلزن، استراوا و لیبه رتس اشاره کرد. این کشور در رشته های موسیقی و هنر و ادبیات‌ معروف است. نام بزرگانی مانند فرانتس کافکا، بهومیل هرابال و میلان کوندرا با آن تداعی می‌شود. امروزه چک‌ها جزو اکثریت مردم این کشور هستند و ۹۴ درصد جمعیت آن را تشکیل می‌دهند. ۳ درصد جمعیت جمهوری چک را اسلواک‌ها و بقیه را لهستانی‌ها، آلمانی‌ها و مجارها تشکیل می‌ دهند.

جمهوری «چک» از کشورهای پیشرو اروپای مرکزی در نظام نظارت دامپزشکی، ایمنی غذایی و کنترل بیماری‌های دامی است. این کشور با تکیه بر ساختار اداری منسجم، قوانین سخت‌گیرانه و پیوند نزدیک با مقررات اتحادیه اروپا، توانسته سطح بالایی از اعتماد عمومی و امنیت غذایی را تثبیت کند.

گزارش شماره ۹ — جمهوری چک (Czech Republic)بررسی جایگاه تشکیلات اداری دامپزشکی و موقعیت حرفه‌ای دامپزشکان

۱. ساختار کلان دامپزشکی در جمهوری چک
نظام دامپزشکی جمهوری چک کاملاً متمرکز، دولت‌محور و مبتنی بر بازرسی‌های رسمی است.
۱-۱. سطح ملی — اداره دولتی دامپزشکی
State Veterinary Administration (SVA)
این نهاد بالاترین مرجع دامپزشکی کشور است و مستقیماً زیر نظر وزارت کشاورزی جمهوری چک فعالیت می‌کند.
رئیس SVA عملاً نقش Chief Veterinary Officer (CVO) کشور را ایفا می‌کند.
وظایف کلان SVA:
تدوین و اجرای سیاست‌های سلامت دام
کنترل بیماری‌های واگیر دامی
نظارت بر ایمنی مواد غذایی با منشأ دامی
کنترل واردات و صادرات
هماهنگی با مقررات اتحادیه اروپا
مدیریت بحران‌های دامپزشکی
۱-۲. سطح منطقه‌ای (Regional Veterinary Administrations)
جمهوری چک دارای ۱۴ منطقه اداری است و در هر منطقه، اداره دامپزشکی منطقه‌ای فعال می‌باشد.
وظایف:
اجرای برنامه‌های ملی
نظارت بر کشتارگاه‌ها
کنترل دامداری‌ها و واحدهای تولید
پایش بیماری‌ها
مدیریت بحران‌های محلی
۱-۳. سطح محلی
بازرسان دامپزشکی و دامپزشکان رسمی در سطح شهرستان‌ها مستقر هستند و تماس مستقیم با تولیدکنندگان و مردم دارند.

۲. جایگاه دامپزشکان در جمهوری چک
۲-۱. دامپزشکان دولتی
دامپزشکان رسمی بدنه اصلی اجرای دامپزشکی هستند و در SVA، مرزها، کشتارگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها فعالیت دارند.
مسئولیت‌ها:
بازرسی بهداشتی
کنترل بیماری‌های مشترک
نمونه‌برداری و آزمایش
صدور گواهی‌های بهداشتی
اعمال محدودیت‌های قرنطینه‌ای
۲-۲. دامپزشکان بخش خصوصی
دامپزشکان خصوصی در حوزه‌های:
دام‌های بزرگ
طیور
حیوانات خانگی
خدمات تخصصی تولید
فعال‌اند و مکمل نظام دولتی هستند.
۲-۳. آموزش و پژوهش
دانشگاه‌های مهم دامپزشکی:
University of Veterinary Sciences Brno
Czech University of Life Sciences Prague

۳. جایگاه اجتماعی و اقتصادی دامپزشکان
۳-۱. جایگاه اجتماعی
دامپزشکان از اعتماد اجتماعی بالا برخوردارند و نقش مستقیم در سلامت عمومی دارند.
۳-۲. وضعیت شغلی
دامپزشکان دولتی: ثبات شغلی بالا
دامپزشکان خصوصی: بازار رقابتی
دامپزشکان تخصصی: تقاضای رو به رشد
۳-۳. چالش‌ها
فشار مقررات اروپایی
کمبود نیروی انسانی در مناطق روستایی
افزایش هزینه‌های تجهیزات
رقابت منطقه‌ای

۴. نهادهای صنفی و حرفه‌ای
Czech Chamber of Veterinary Surgeons
مسئول تنظیم حرفه، صدور مجوز و نظارت اخلاقی است.

۵. روندهای نوین دامپزشکی
دیجیتال‌سازی کامل بازرسی‌ها
تقویت ردیابی دام
کاهش مصرف آنتی‌بیوتیک
توسعه رفاه حیوانات
یکپارچه‌سازی داده‌های سلامت

خبرهای حوزه دامپزشکی و صنایع دام و طیور را در کانال تلگرامی فاخته دنبال کنید. (کلیک کنید)

دیدگاه خود را در خصوص این گزارش، از قسمت نظرات، به اشتراک بگذارید

۶. جمع‌بندی مدیریتی
جمهوری چک نمونه‌ای از مدل متمرکز، مقررات‌محور و بسیار منضبط در دامپزشکی اروپاست. نقش دامپزشکان در این کشور فراتر از درمان بوده و بخشی از نظام حکمرانی سلامت عمومی محسوب می‌شود.

گزارش: متین زارعی

منابع و مراجع:

State Veterinary Administration (SVA) – Czech Republic
Ministry of Agriculture – Czech Republic
Czech Chamber of Veterinary Surgeons
University of Veterinary Sciences Brno
European Food Safety Authority (EFSA)
European Commission – Food Safety
World Organisation for Animal Health (WOAH)