از سقط جنین اجباری تا فروش دام آبستن برای تأمین نقدینگی

 به گزارش فاخته به نقل از ایسنا، این عدم توازن اقتصادی، دامداران کوچک را که شریان حیاتی تولید منطقه هستند، وادار به اتخاذ تصمیمات دردناک و غیرقابل جبرانی مانند فروش دام‌های مولد و حتی سقط جنین‌های برنامه‌ریزی شده برای تأمین نقدینگی فوری کرده است. کارشناسان هشدار می‌دهند در صورت تداوم این وضعیت، طی ماه‌های آینده شاهد حذف گسترده دامداری‌های کوچک و بروز چالش‌های جدی در تأمین دام مولد خواهیم بود.

مدیرعامل شرکت تعاونی گاوداران کاشمر درباره مشکلات دامداران پس از حذف ارز ترجیحی و گران شدن نهاده‌ها گفت: پس از حذف ارز ترجیحی قیمت نهاده‌ها تا چهار برابر افزایش یافت ولی قیمت شیر گران نشد.

عباس شجاعی در گفت‌وگو با ایسنا افزود: قیمت نهاده‌ها از ۶ دی ماه گران شد ولی قیمت شیر را از یک بهمن ماه افزایش دادند؛ البته ابتدا قیمت شیر را ۴۶ هزار تومان درب دامداری اعلام کردند اما کارخانه‌ها این قیمت را نپذیرفتند و خودشان اعلام کردند که شیر را به کیلویی ۴۲ هزار تومان خواهند خرید.

وی خاطرنشان کرد: بهانه کارخانه داران این بود که چون قیمت محصولاتشان افزایشی نداشته پس شیر را از دامدار گران نخواهد خرید، اگر هم بخواهند گران‌تر بخرند پول شیر خریداری شده را در فروردین ماه سال آینده خواهند داد.

مدیرعامل شرکت تعاونی گاوداران کاشمر، با اعلام اینکه از زمان گران شدن نهاده‌ها دامداران با بحران مالی جدی مواجه شدند، خاطرنشان کرد: کسی که خوراک دام را به کیلویی ۳۰ هزار تومان خریداری می‌کرده الان همان را باید به کیلویی بیش از ۷۰ هزار تومان بخرد.

وی افزود: برخی دامداران دام آبستن را آمپول می‌زنند تا گوساله سه ماهه را سقط کند و سپس بتوانند آن را بفروشند تا در کشتارگاه مشخص نباشد که گاو آبستن است و از سویی مجبور هم است که برای تأمین نقدینگی دام خود را بفروشد.

مدیرعامل شرکت تعاونی گاوداران کاشمر، با بیان اینکه به زودی دامداری‌های کوچک از عرصه خارج خواهد شد، گفت: چون قیمت دام امسال گران شده دامداران با توجه به افزایش نهاده‌ها وسوسه می‌شود که دام خود را به فروش برساند.

وی با اعلام اینکه تا چند ماه آینده درباره دام مولد با چالش‌ها و مشکلات بسیار جدی مواجه خواهیم بود، خاطرنشان کرد:  در حال حاضر بسیاری از دام‌هایی که به کشتارگاه می‌روند، در واقع گاوهای مولد هستند. این اقدام صرفاً برای بقای دامداری و تأمین نقدینگی انجام می‌شود.

مدیرعامل شرکت تعاونی گاوداران کاشمر با اشاره به کاهش تولید شیر اظهار کرد: قبلاً هر گاو با تولید ۱۲ کیلو شیر در روز، هزینه‌های خود را پوشش می‌داد، اما اکنون حتی با ۱۲ کیلو هم کفاف نمی‌دهد؛ اکنون هر گاو اگر ۲۵ کیلو گرم شیر بدهد جوابگوی هزینه‌های خودش خواهد بود.

وی با بیان اینکه اغلب دامداری‌های کاشمر کوچک هستند، اظهار کرد: اکنون در تعاونی دامداران ۳۰۰ عضو داریم که میزان شیر بسیاری کمی را تحویل می‌دهند. در حالی که میانگین تولید برخی دامداران ما به ۱۸ تا ۲۰ کیلو هم می‌رسد، برخی دیگر به زحمت ۲۰ کیلو شیر تولید می‌کنند و مجبورند برای زنده ماندن، یک گاو را بفروشند.

شجاعی با ارائه جزئیات بیشتری از افزایش قیمت نهاده‌ها، تصریح کرد: یونجه که قبلاً قیمت مشخصی داشت و به ۲۵ هزار تومان خریداری می‌شد، اکنون به کیلویی ۴۵ هزار تومان رسیده و کلش گندم ۲۰ هزار تومان شده است.

وی با اشاره به اینکه این در حالی است که قیمت تمام ‌شده یک کیلو شیر باید حداقل ۵۰ هزار تومان باشد تا دامدار بتواند هزینه‌های خود را پوشش دهد ولی کارخانه‌ها با این قیمت شیر را خریداری نمی‌کنند.

مدیرعامل شرکت تعاونی گاوداران کاشمر، وضعیت کمبود نقدینگی را بحرانی دانست و گفت: اگر هم کارخانه‌ها شیر را خریداری کنند حدود ۴۲ هزار تومان خواهد بود که این مبلغ بسیار کم خواهد بود.

وی با اعلام اینکه هر رأس گاو صنعتی در روز بین یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان هزینه دارد، تصریح کرد: البته دام سنتی برایشان مهم نیست که چه تغذیه‌ای داشته باشد اما در دامداری صنعتی میزان تغذیه حتماً باید رعایت شود. فقط در روز کنستانتره مصرف می‌کند به جز باقی موارد که باید بخورد.

وی با اشاره به هزینه‌های سنگین تولید، بیان کرد: بسیاری از دامداری‌های کوچک برشکست شده‌اند و همچنان این آمار رو به افزایش است؛ اگر با همین روال پیش برویم طی دو تا سه ماه آینده دامداری‌های کوچک به طور کامل حذف خواهند شد.

مدیرعامل شرکت تعاونی گاوداران کاشمر، با اظهار تأسف از اینکه اکنون دولت از پاکستان دارد گوشت گرم وارد می‌کند و نمی‌گذارند دامدار دام گوشتی خود را گران بفروشد، بیان کرد: دولت باید به بخش دامداری و کشاورزی یارانه بدهد؛ دولت اعلام کرده که یارانه را به نفر آخر می‌دهد ولی مشکلات دامدار چه می‌شود.

وی با اعلام اینکه بیش از ۸۰۰۰ گاو شیری در منطقه داریم که ۹۵ درصد دامداری‌های شهرستان کوچک هستند، افزود: این وضعیت نشان می‌دهد که این بخش آسیب‌پذیرتر است.

شجاعی خاطرنشان کرد: واردات گوشت گرم از پاکستان در شرایطی که تولیدکنندگان داخلی تحت فشار هستند و همچنین ممانعت از فروش دام گوشتی با قیمت واقعی، به شدت به تولیدکنندگان آسیب زده است.

بحران اقتصادی در بخش دامداری

بحران اقتصادی در بخش دامداری شهرستان کاشمر زنگ خطر را به صدا درآورده است؛ در حالی که قیمت نهاده‌ها با آزادسازی ارز سر به فلک کشیده، عدم تناسب قیمت خرید شیر از دامدار با هزینه‌های تولید، تهدیدی بزرگ برای پایداری این صنعت محسوب می‌شود. این شکاف قیمتی، در صورت تداوم، می‌تواند زنجیره تولید شیر و گوشت منطقه را با ورشکستگی و حذف دام‌های سنگین مواجه سازد، چالشی که نیازمند مداخله فوری برای تنظیم بازار رقابتی و حفظ تولید ملی است.

مدیر جهاد کشاورزی کاشمر با بیان اینکه وضعیت کنونی بازار نهاده‌ها و شیر، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است، افزود: بر اساس آمار شبکه دامپزشکی، ما در شهرستان ۷۵ هزار رأس دام سبک و ۱۸۰۰ رأس دام سنگین صنعتی و ۵۵۰۰ رأس دام سنگین روستایی داریم.

کاظم قربان‌پور با اشاره به تأثیر آزادسازی ارز بر هزینه‌های تولید، افزود: علیرغم همه مشکلات و مسائل تا دو ماه قبل در تعداد دام کاهشی نداشته‌ایم، اما پس از آزادسازی ارز و افزایش قیمت نهاده‌ها و عدم افزایش قیمت شیر در دام سنگین نیز با مشکلات جدی مواجه شدیم.

وی درباره نرخ خرید شیر، تصریح کرد: اکنون شیر ۵۵ هزار تومان توسط لبنیاتی‌ها از دامدار خریداری و ۶۰ هزار تومان فروخته می‌شود، رقمی که با خود دامداران و صنف لبنیاتی‌ها تعیین شده است.

مدیر جهاد کشاورزی کاشمر، همچنین به نحوه توزیع شیر اشاره و اظهار کرد: میزان شیری که اکنون در بین لبنیاتی‌ها توزیع می‌شود کمتر از یک دهم شیر تولیدی شهرستان است و بیشتر شیر در بین کارخانه‌ها توزیع می‌شود. براساس آنچه اعلام شده کارخانجات لبنی می‌توانند شیر را تا  ۴۶ هزار و ۵۰۰ از دامدار بخرند، اما از زمانی که ارز ترجیحی برداشته شده، دیگر قیمت تنظیم بازاری برای این محصولات نیست و براساس عرضه و تقاضا قیمت‌ها ارشادی هستند.

وی با بیان نگرانی از مراکز جمع‌آوری، خاطرنشان کرد: فعلاً مراکز جمع آوری در بهمن ماه از ۴۳ هزار تومان بیشتر قول خرید نداده‌اند و تولید کنندگان متضرر می‌شوند. امیدواریم با عرضه نهاده‌ها به صورت گسترده‌تر بازار رقابتی به وجود آید تا قیمت‌ها کاهش یابد.

خبرهای حوزه دامپزشکی و صنایع دام و طیور را در کانال تلگرامی فاخته دنبال کنید. (کلیک کنید)

دیدگاه خود را در خصوص این گزارش، از قسمت نظرات، به اشتراک بگذارید.

مدیر جهاد کشاورزی کاشمر هشدار داد که تداوم این روند، دام‌های مولد را نیز تهدید می‌کند؛ گرچه هنوز میزان کاهش دام ملموس نیست، اما اگر این وضعیت ادامه یابد قطعاً موجب حذف دام در واحدهای دام سنگین خواهد شد. دام سبک با این بارندگی‌ها هنوز به علوفه مرتع امید دارند.

قربان‌پور تأکید کرد: اگر این چالش حل نشود، عواقب سنگینی خواهد داشت؛ همچنین اگر اختلاف قیمت شیر با نهاده در دام سنگین رفع نشود و نهاده مورد نیاز تأمین نشود، شاهد کاهش ۲۵ درصدی دام طی سه تا چهار ماه آینده خواهیم بود. امیدواریم میزان مصرف نهاده در دام سبک کاهش یابد و میزان برای دام سنگین افزایش یابد.

وی خاطرنشان کرد: در راستای مدیریت بحران، پیشنهاداتی نیز مطرح شده است، اظهار کرد: پیشنهاد داده شده که اگر برای دامدار توجیه ندارد باید دامی که سن بیشتر و مشکلاتی در آبستن دارد را حذف کنند تا بتوانند مدیریت بهتری داشته باشند.

بحران اقتصادی کنونی در بخش دامداری شهرستان کاشمر که ریشه در آزادسازی ارز و افزایش شدید قیمت نهاده‌های دامی دارد، سلامت کل زنجیره تولید شیر و گوشت منطقه را تهدید می‌کند. افزایش قیمت خوراک دام تا بیش از دو برابر در حالی رخ داده است که قیمت خرید شیر از دامداران، چه توسط کارخانجات و چه توسط مراکز جمع‌آوری، افزایش متناسب نداشته و شکافی عمیق بین هزینه‌های سرسام‌آور تولید و درآمد اندک دامدار ایجاد کرده است.

این عدم توازن مالی، پیامدهای وخیمی برای ساختار تولید منطقه به همراه دارد. دامداران کوچک که اکثریت تولید شهرستان را بر عهده دارند، برای تأمین نقدینگی ضروری مجبور به فروش دام‌های مولد و حتی گاوان آبستن شده‌اند؛ اقدامی که در کوتاه‌مدت بقای آن‌ها را ممکن می‌سازد اما در میان‌مدت، ذخایر دام سنگین شهرستان را کاهش داده و امنیت تأمین شیر و گوشت در آینده نزدیک را به خطر می‌اندازد.

اگرچه مدیران جهاد کشاورزی و تعاونی دامداران بر پتانسیل موجود و لزوم حمایت تأکید دارند، اما هشدارها جدی است؛ تداوم وضعیت فعلی به معنای خروج گسترده و سریع دامداری‌های کوچک از چرخه تولید طی دو تا سه ماه آینده خواهد بود. چالش واردات گوشت در کنار فشار بر تولید داخلی، نشان می‌دهد که حفظ این بخش حیاتی نیازمند یک بازنگری فوری در سیاست‌های تنظیم بازار و قیمت‌گذاری برای تضمین پوشش هزینه‌های واقعی تولید است تا از حذف تدریجی سرمایه‌های مولد منطقه جلوگیری شود.