یادداشت؛ دکتر جواد شایان خواه:
ضرورت تاسیس و تشکیل دفتر اورژانس و فوریت های سازمان دامپزشکی کشور واجب تر از نان شب!!
فاخته- قبل از ورود به مبحث اصلی ،ذهن مخاطب را با چند سوال مورد ارزیابی و آماده سازی قرار داده که آیا ضرورتی به تشکیل و تاسیس این چنین ساختاری هست یا خیر!؟
۱_آیا تشکیل اورژانس و فوریت های دامپزشکی به مانند سایر نهاد ها به مانند اورژانس و فوریت های پزشکی در وزارت بهداشت و درمان، اورژانس اجتماعی در سازمان بهزیستی از مجموعه وزارت کار، سایر دستگاههای که هرکدام به طبع کار خودشان مرکز عملیات ویژه دارند و .... ضرورت و احساس می شود؟
۲_آیا نهاد قدرتمندی در سطح یک وزارت خانه با بالاترین حجم کاری نسبت به سایر معاونت های این وزارت خانه، که گهگاهی زمزمه جدایی از وزارت جهاد کشاورزی به گوش میرسد ، به علت وظایف زیاد و پیچیدگی های آن و ماموریت های آن در بحران های بیولوژیک و بیوتروریسم ومدیریت بحران در حوزه بیماریهای مشترک بین دام و انسان و در بلاهای طبیعی ارتباط مستقیم با غذای مردم و خط مقدم بیماریها الزاما نبایستی این نهاد در ان تشکیل شود ؟
۳_آیا تشکیل اورژانس دامپزشکی کشور می تواند پاسخگویی نیازها در مشکلات ذکر گردیده در سوال ۲ فوق الذکر باشد ؟
۴_آیا تشکیل چنین ساختاری موازی کاری با سایر ادارات و مجموعه های تحت امر حاکمیتی دامپزشکی در حوزه وظایف محوله نمی گردد و سبب اختلال در امورات تعریف شده نمی گردد ؟
۴_ به چه اندازه ،دامپزشکی کل کشور توانسته است در زمان وقوع سوانح و شیوع بیماریها و اقدامات در زمان بحران ها موفق عمل نماید به شرطی که اقدامات آن توسط سایر وزارت خانه های دیگر یا نهاد موازی یا مجموعه های تحت امر آنها مصادره نگردد و در کمترین زمان ممکن با حداقل آسیب و ضرراقتصادی به سرمایه دامی کشور و یا سرایت بیماری به جوامع انسانی باشد؟
در پاسخ به این سوالات می توان بر نقش و ضرورت مدیریت در بحران ها و اقدامات موثر در حداقل زمان امری اجتناب ناپذیر بوده که ادارات دامپزشکی شهرستان ها و استان ها گاها بطور مستقل یا با ظرفیت و توان مراکز مایه کوبی و واکسیناسیون و کلینیک های بخش خصوصی اقدام به بحران زدایی در مقیاس سطح شهرستانی یا استانی نموده اند که علی رغم موفقیت های زیاد، گاها خروجی ها و ناکارآمدی های هم جزئی داشته که می توان آن را نیز به طور صحیح و راهبردی مدیریت نمود که این کار مستلزم تشکیل و تاسیس ایجاد نهادی با نیروهای واکنش سریع عملیاتی بوده که هم توان تصمیم گیری در لحظه و هم قدرت مدیریت و راهبردی و کنترل آن را نیز در دست بگیرند و قدرت هماهنگی مابین بخشی فراوان داشته باشند.
پیش از پیش وجود چنین نهاد تصمیم گیردر لحظه، باتوجه به جایگاه حاکمیتی و نظارتی سازمان دامپزشکی کشور با توان حذف بیماری یا کاهش آن در جمعیت دامی با جلوگیری از سرایت به جوامع انسانی یا در بلاهای طبیعی و غیر طبیعی می تواند کمک به ساختار سازمان و عصای دست معاونت های حوزه پیشگیری و بهداشت و حوزه تشخیص و درمان و شخص رئیس سازمان دامپزشکی کشور باشد.
از طرفی،ایجاد نهاد اورژانس و فوریت های دامپزشکی در تشکیل نیروی عملیاتی که در قالب تیم واکنش سریع بتوانند در کاهش شیوع بیماریها، روند توقف عامل خطر یا بحران زا، مدیریت بحران بیماری و حوادث طبیعی و غیر طبیعی که به شدت در این سازمان به عنوان حلقه مفقوده احساس می شود، بسیار مهم است چرا که تیم های واکنش سریع در قالب اورژانس دامپزشکی می توانند با چابکی تمام در سطح استانها در قالب سند راهبردی ملی مدیریت بحران با توجه به برنامه های استانی و ملی آمادگی و هوشیاری لازم و پاسخ مناسب در لحظه را داشته باشند و با ایجاد بازسازی و باز توانی و....در ایجاد درون بخشی و بین بخشی و برون بخشی در زمان شیوع بیماریهای دامی اعم از استراتژیک،اخطار کردنی، هشدار کردنی و ....و همینطور نظارت در زمان وقوع در سطح عرضه های فرآورده خامی در محل تولید و توزیع و اقدامات لازم اعم از نمونه برداری و ارسال و تصمیم گیری در لحظه با نظارت مقام بالادستی در ادارات کل استانها راهبری بحران و حوادث را مدیریت کند .
پیشنهاد می گردد در ابتدای امر تشکیل این نهاد به صورت پایلوت و آزمایشی در چند استان دارای بحران بالا با داشتن سرمایه ملی دامی اعم از دام و طیور و آبزیان و زنبور عسل اجرایی و در مرحله آزمون و خطا انجام گردد.اورژانس و فوریت های دامپزشکی می تواند در هم افزایی با سایر ادارات بدون موازی کاری با سایر ادارات بین بخشی با نظارت بالاترین مرجع حاکمیتی خود در ارتباط تنگاتنگ در ماموریت های محوله باشد که به جرات می توان آن را ستون و خیمه گاه سازمان دامپزشکی در بحران ها دانست که لازمه آن داشتن پرسنل به شدت موثر با توان عملیاتی بالا و دانش بالا و برگزاری کلاس های به روز شده با توان اساتید دانشگاهی و ظرفیت کلینیسین های خبره بخش خصوصی در حوزه وظایف محوله باشد که خروجی آن عزت دامپزشکی می باشد و در خصوص اینکه این نهاد باتوجه به گستردگی فعالیت ها می تواند نسبت به پیشنهاد طرح مذکور به سازمان برنامه و بودجه و وزارت جهادکشاورزی و وزارت کشور در حوزه مدیریت بحران منجر به تخصیص اعتبارات برای این نهاد برای جذب و به کارگیری نیروی جدید و تازه استخدام از موج فارغ التحصیلان دانشگاهی نیز گردد و برای این امر مستلزم پایگاههای با محوریت استانها در قالب اورژانس وفوریت دامپزشکی در سطح چند شهرستان مجاور همدیگر به صورت منطقه ای (به طور مثال چند شهرستان نزدیک و مجاور هم در قالب یک پایگاه اورژانس و فوریت دامپزشکی منطقه ای تعریف شود) ایجاد و تاسیس و در یکی از ادارات شهرستان موقتا برپا گردد که به صورت شبانه روزی و تمام وقت و با تغییر شیفت پرسنل این کار انجام پذیرد که متناسب با ایجاد پایگاه و تخصیص خودرو براساس اعتبارات و تجهیزات اعم از بی سیم و ایجاد یک خط فعال و ارتباطی شبانه روزی به مانند ۱۱۵ اورژانس و فوریت های پزشکی یا ۱۲۵ اتش نشانی و....در استانها با مرکزیت استان ها در تعامل کامل با حوزه معاونت فنی و سلامت و مدیر بحران و مدیر حراست و اداره بازرسی و پاسخگویی به شکایات اداره کل استان در کنار نظارت بر لحظه و رصد دقیق با تعامل مسئولان سامانه های جغرافیایی GISفراهم گردد.
در پایان امید است مدیران سازمان دامپزشکی کشور بتوانند با تشکیل اورژانس و فوریت های سازمان دامپزشکی کشور در جهت کاهش آسیب پذیری در حوزه سلامت و امنیت غذایی با منشا دامی با ایجاد افزایش در ظریف توان ظرفیت ها در تاب آوری در حوزه های مختلف عملکردی سازمانی دامپزشکی کشور، چه در سطح شهرستان ها و استان ها با وجود تجهیزات و نیروی واکنش سریع با علم و دانش بالا در مدیریت سوانح در بحران تا با اتخاذ بهترین راه حل و ایجاد ارتباط با مدیران استانی و شهرستانی با نظارت کارشناسی و دقیق، مانع از بحران بیشتر و سرایت آن به نقاط و مناطق دیگر در ژئوپلتیک جغرافیایی براساس داده های خروجی از سامانه های جغرافیایی گردد موثر واقع گردند .ان شاءلله
دکتر جواد شایان خواه
دسترسی سریع
بخش های مفید
راه های ارتباطی
