نگاهی به تشکیلات اداری دامپزشکی و جایگاه دامپزشکان در کشورهای مختلف؛ گزارش هشتم؛ اتحادیه اروپا؛ بلژیک

فاخته- کشور بلژیک یا امپراطوری بلژیک کشوری مستقل در اروپای غربی است که از سه جامعه فلاندری (هلندی زبان)، فرانسوی زبان و آلمانی زبان، و سه منطقه فلاندر، بروکسل و والونی تشکیل شده است. این کشور از جنوب با فرانسه، از شمال با هلند، از شرق با آلمان، از سمت جنوب شرقی با لوکزامبورگ و از سمت شمال غرب با دریای شمال مجاور است. بلژیک کشوری کوچک، با تراکم جمعیت بسیار بالا است که مساحتی حدود ۳۰,۶۸۹ کیلومتر مربع را دربر گرفته است. بلژیک به خاطر داشتن فرهنگی بین آلمان و اروپای لاتین، سه گروه زبانی اصلی را در خود جای داده است: زبان هلندی (گویش فلاندری‌ها و برخی از مردم بروکسل) که حدود ۵۹٪ از جمعیت را پوشش می دهد و زبان فرانسوی (برخی از مردم بروکسل و والونی) ۴۱٪ از جمعیت بلژیک را تشکیل می دهند. علاوه بر این گروه کوچکی از مردم بلژیک آلمانی زبان هستند و در شرق کشور (در منطقه والونی) زندگی می‌کنند.

بلژیک به‌عنوان یکی از کشورهای کوچک اما بسیار تأثیرگذار در نظام غذایی اروپا، نقشی کلیدی در سیاست‌گذاری‌های دامپزشکی اتحادیه اروپا، تجارت مواد غذایی و استانداردسازی بهداشتی دارد. استقرار نهادهای مهم اروپایی در بروکسل باعث شده دامپزشکی این کشور از سطح ملی فراتر رفته و پیوند عمیقی با حکمرانی غذایی اروپا داشته باشد.

گزارش شماره ۸ — بلژیک (Belgium)- بررسی جایگاه تشکیلات اداری دامپزشکی و موقعیت حرفه‌ای دامپزشکان

۱. ساختار کلان دامپزشکی در بلژیک
نظام دامپزشکی بلژیک ترکیبی از حکمرانی فدرال، مدیریت منطقه‌ای و نظارت بسیار دقیق است.
بلژیک کشوری فدرال است و بخشی از اختیارات دامپزشکی میان دولت فدرال و مناطق تقسیم شده است.
۱-۱. سطح فدرال — سرویس عمومی فدرال سلامت، ایمنی غذایی و محیط زیست
Federal Public Service (FPS) Health, Food Chain Safety and Environment
این نهاد بالاترین مرجع سیاست‌گذاری دامپزشکی و ایمنی غذایی کشور است و مسئول:
تدوین قوانین ملی
هماهنگی با مقررات اتحادیه اروپا
سیاست‌های سلامت دام
کنترل بیماری‌های مشترک
مدیریت تجارت بین‌المللی دام و فرآورده‌ها
می‌باشد.
۱-۲. نهاد اجرایی اصلی — آژانس فدرال ایمنی زنجیره غذایی
FASFC – Federal Agency for the Safety of the Food Chain
این آژانس ستون اجرایی دامپزشکی بلژیک محسوب می‌شود و وظایف کلیدی آن شامل:
بازرسی دامداری‌ها و واحدهای تولید
نظارت بر کشتارگاه‌ها
کنترل واردات و صادرات
پایش بیماری‌های دامی
تضمین ایمنی مواد غذایی از مزرعه تا سفره
مدیریت بحران‌های غذایی
است.
FASFC یکی از پیشرفته‌ترین سازمان‌های نظارتی غذایی در اروپا محسوب می‌شود.
۱-۳. سطح منطقه‌ای
مناطق سه‌گانه بلژیک (فلاندر، والونیا و بروکسل) در حوزه‌هایی مانند:
رفاه حیوانات
حمایت از دامداران
سیاست‌های محلی کشاورزی
نقش اجرایی دارند، اما نظارت دامپزشکی عمدتاً فدرال باقی مانده است.

۲. جایگاه دامپزشکان در بلژیک
۲-۱. دامپزشکان رسمی
دامپزشکان رسمی عمدتاً در FASFC و FPS فعالیت می‌کنند.
مسئولیت‌ها:
بازرسی بهداشتی کشتارگاه‌ها
کنترل بیماری‌های واگیر
نمونه‌برداری و پایش
صدور گواهی‌های صادراتی
کنترل رفاه حیوانات
نظارت بر صنایع غذایی
دامپزشکان رسمی در بلژیک جایگاه حاکمیتی، حقوقی و بسیار مقتدر دارند.
۲-۲. دامپزشکان بخش خصوصی
دامپزشکان خصوصی در حوزه‌های:
دام‌های بزرگ
طیور
حیوانات خانگی
مشاوره بهداشت گله
خدمات تخصصی تغذیه و تولید
فعال‌اند و همکاری نزدیکی با دولت دارند.
۲-۳. آموزش و پژوهش
دانشگاه‌های دامپزشکی مهم بلژیک:
Ghent University – Faculty of Veterinary Medicine
University of Liège – Faculty of Veterinary Medicine
این مراکز از قطب‌های علمی اروپا محسوب می‌شوند.

۳. جایگاه اجتماعی و اقتصادی دامپزشکان
۳-۱. جایگاه اجتماعی
دامپزشکان در بلژیک به‌عنوان حافظان سلامت عمومی و ایمنی غذایی شناخته می‌شوند.
۳-۲. وضعیت شغلی
دامپزشکان رسمی: امنیت شغلی بالا، اعتبار اجتماعی بالا
دامپزشکان خصوصی: درآمد پایدار، رقابتی
دامپزشکان تخصصی: تقاضای بالا
۳-۳. چالش‌ها
قوانین سخت‌گیرانه اتحادیه اروپا
فشار افکار عمومی
هزینه‌های بالای فعالیت حرفه‌ای
رقابت بالا در بازار خدمات دامپزشکی

۴. نهادهای صنفی و حرفه‌ای
Ordre des Médecins Vétérinaires de Belgique
(نظام دامپزشکی بلژیک)
مسئول:
صدور مجوز فعالیت
نظارت حرفه‌ای
رسیدگی به تخلفات
آموزش مستمر
است.

خبرهای حوزه دامپزشکی و صنایع دام و طیور را در کانال تلگرامی فاخته دنبال کنید. (کلیک کنید)

دیدگاه خود را در خصوص این گزارش، از قسمت نظرات، به اشتراک بگذارید

۵. روندهای نوین دامپزشکی در بلژیک
دیجیتال‌سازی کامل نظارت غذایی
کنترل سخت‌گیرانه آنتی‌بیوتیک
توسعه رفاه حیوانات
تقویت سامانه‌های ردیابی
ادغام داده‌های سلامت
پیشتازی در سیاست‌های One Health
۶. جمع‌بندی مدیریتی
نظام دامپزشکی بلژیک نمونه‌ای از مدل فدرال-نظارتی بسیار دقیق و استاندارد محور است. دامپزشکی در این کشور نه‌تنها ابزار کنترل بهداشتی، بلکه بخشی از نظام حکمرانی غذایی اروپا محسوب می‌شود.
دامپزشکان نقش حقوقی، نظارتی و تخصصی بسیار پررنگی دارند.

منابع و مراجع:

Federal Public Service Health, Food Chain Safety and Environment (Belgium)
Federal Agency for the Safety of the Food Chain (FASFC)
Ordre des Médecins Vétérinaires de Belgique
Ghent University – Faculty of Veterinary Medicine
University of Liège – Faculty of Veterinary Medicine
European Commission – Food Safety
European Food Safety Authority (EFSA)