نگاهی به تشکیلات اداری دامپزشکی و جایگاه دامپزشکان در کشورهای مختلف؛ گزارش هفتم؛ اتحادیه اروپا؛ هلند

فاخته- نام «هلند» از نام دو استان هلند جنوبی و هلند شمالی که نقش عمده ای در تاریخ کشور دارند، گرفته شده است. اما هلندی‌ها تصمیم گرفتند از سال 2020 کشورشان فقط با نام ندرلندز (Netherlands) شناخته شود. هلند در میان دریای شمال، بلژیک و آلمان واقع شده است. طول شمالی جنوبی آن ۳۰۰ کیلومتر و طول شرقی‌ غربی آن ۲۰۰ کیلومتر است. آمستردام، پایتخت این کشور با حدود ۷۵۰۰۰۰ نفر جمعیت، بزرگترین شهر کشور است. دولت، در شهر لاهه مستقر است.

خط ساحلی دریای شمال با مرز هلند طولانی ترین و ۶۴۲ کیلومتر است. مرز این دریا با بلژیک ۴۰۷ و با آلمان ۵۵۶ کیلومتر است. در حدود ۶۰ درصد جمعیت هلند در پایین تر از سطح دریاهای آزاد زندگی‌ می‌ کنند. بلندترین نقطه هلند در ولسربرخ در استان لیمبورخ است که ۳۲۱ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است. پایین ترین نقطه کشور در شمال شرقی‌ روتردام، در پرینس الکساندر پولدر واقع است که ۶,۷۶ متر پایین تر از سطح دریا واقع است. 

شهرت هلند به گلهای لاله، آسیاب های بادی و کفش های چوبی است. هلند شانزدهمین اقتصاد دنیا و رتبه دهم در تولید ناخالص سرانه ملی‌ را داراست.

هلند یکی از پیشرفته‌ترین و اثرگذارترین کشورهای جهان در حوزه دامپزشکی، امنیت غذایی و صادرات محصولات دامی است. با وجود وسعت جغرافیایی محدود، این کشور به دلیل مدیریت علمی، فناوری‌محور و دقیق زنجیره تولید غذا، به الگویی جهانی در حکمرانی دامپزشکی تبدیل شده است.

گزارش شماره ۷ — هلند (Netherlands)بررسی جایگاه تشکیلات اداری دامپزشکی و موقعیت حرفه‌ای دامپزشکان

۱. ساختار کلان دامپزشکی در هلند
نظام دامپزشکی هلند ترکیبی از حکمرانی دولتی قدرتمند، نظارت دقیق و مشارکت فعال بخش خصوصی است و کاملاً منطبق با سیاست‌های اتحادیه اروپا عمل می‌کند.
۱-۱. سطح ملی — وزارت کشاورزی
سیاست‌گذاری کلان دامپزشکی در هلند ذیل:
Ministry of Agriculture, Nature and Food Quality (LNV)
انجام می‌شود.
این وزارتخانه مسئول:
سیاست‌های سلامت دام
امنیت غذایی
رفاه حیوانات
پایداری تولید کشاورزی
است و دامپزشکی را به‌عنوان بخشی از نظام سلامت عمومی می‌بیند.
۱-۲. سازمان‌های اجرایی و نظارتی کلیدی
سازمان ایمنی غذا و محصولات مصرفی هلند
NVWA – Netherlands Food and Consumer Product Safety Authority
این سازمان، ستون اصلی اجرای دامپزشکی رسمی در هلند است و وظایف زیر را بر عهده دارد:
بازرسی کشتارگاه‌ها و صنایع غذایی
کنترل بیماری‌های دامی
نظارت بر صادرات و واردات
اجرای قوانین اتحادیه اروپا
کنترل رفاه حیوانات
پایش زنجیره کامل «از مزرعه تا سفره»
NVWA مستقیماً زیر نظر دولت فعالیت می‌کند و دامپزشکان رسمی آن از بالاترین جایگاه حرفه‌ای برخوردارند.

۲. جایگاه دامپزشکان در نظام دامپزشکی هلند
۲-۱. دامپزشکان رسمی (Government Veterinarians)
دامپزشکان رسمی در هلند در ساختار NVWA و سایر نهادهای دولتی مشغول‌اند.
مسئولیت‌ها:
نظارت دائم بر کشتارگاه‌ها
پایش بیماری‌های واگیر (آنفلوانزای پرندگان، تب خوکی آفریقایی)
صدور گواهی‌های صادراتی
کنترل بهداشت مواد غذایی
اجرای سیاست‌های One Health
این دامپزشکان نقش حاکمیتی و اقتدارآمیز دارند و تصمیمات آن‌ها مستقیماً بر صادرات کشور اثر می‌گذارد.
۲-۲. دامپزشکان بخش خصوصی
دامپزشکان خصوصی در هلند بسیار تخصص‌گرا هستند و در حوزه‌هایی مانند:
دام‌های صنعتی (گاو شیری، خوک، طیور)
بهداشت و مدیریت گله
مشاوره اپیدمیولوژیک
کلینیک‌های حیوانات خانگی
همکاری با صنایع غذایی و صادراتی
فعالیت می‌کنند.
در این کشور، دامپزشک بیشتر «مدیر سلامت گله» است تا درمانگر صرف.
۲-۳. آموزش و پژوهش دامپزشکی
هلند یکی از مراکز جهانی آموزش دامپزشکی است.
Utrecht University – Faculty of Veterinary Medicine
مهم‌ترین مرکز دامپزشکی کشور که:
آموزش دامپزشکان
پژوهش‌های پیشرفته
همکاری نزدیک با دولت و صنعت
را بر عهده دارد.
دامپزشکان پژوهشی هلند در خط مقدم توسعه استانداردهای جهانی قرار دارند.

۳. جایگاه اجتماعی، شغلی و اقتصادی دامپزشکان
۳-۱. جایگاه اجتماعی
دامپزشکان در هلند به‌عنوان کارشناسان کلیدی امنیت غذایی و سلامت عمومی شناخته می‌شوند و از اعتماد بالای جامعه برخوردارند.
۳-۲. وضعیت شغلی
دامپزشکان رسمی: جایگاه بالا، مسئولیت سنگین، درآمد مناسب
دامپزشکان صنعتی: درآمد بالا، تخصص‌محور
دامپزشکان حیوانات خانگی: بازار رقابتی اما پایدار
۳-۳. چالش‌ها
فشار کاری بالا در کشتارگاه‌ها
حساسیت بالای افکار عمومی
قوانین سخت‌گیرانه رفاه حیوانات
کاهش مصرف گوشت در جامعه

۴. نهادهای صنفی و حرفه‌ای
Royal Dutch Veterinary Association (KNMvD)
این انجمن سلطنتی:
نماینده رسمی دامپزشکان
تنظیم‌کننده استانداردهای حرفه‌ای
برگزارکننده آموزش‌های تخصصی
مدافع حقوق صنفی دامپزشکان
است و نقش بسیار پررنگی در سیاست‌گذاری دارد.

۵. روندهای نوین دامپزشکی در هلند
دیجیتال‌سازی کامل زنجیره دام
کاهش مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها
تمرکز بر رفاه حیوانات
توسعه دامپزشکی پیشگیرانه
استفاده گسترده از داده و هوش مصنوعی
پیشتازی در اجرای One Health

خبرهای حوزه دامپزشکی و صنایع دام و طیور را در کانال تلگرامی فاخته دنبال کنید. (کلیک کنید)

دیدگاه خود را در خصوص این گزارش، از قسمت نظرات، به اشتراک بگذارید

۶. جمع‌بندی مدیریتی
نظام دامپزشکی هلند نمونه‌ای از حکمرانی هوشمند، علمی و داده‌محور است. دامپزشکان در این کشور نه‌تنها درمانگر، بلکه تصمیم‌سازان کلیدی سلامت، اقتصاد و صادرات محسوب می‌شوند.
این مدل یکی از موفق‌ترین الگوهای دامپزشکی جهان به‌شمار می‌رود.

منابع:

Ministry of Agriculture, Nature and Food Quality (LNV)
Netherlands Food and Consumer Product Safety Authority (NVWA)
Royal Dutch Veterinary Association (KNMvD)
Utrecht University – Faculty of Veterinary Medicine
European Food Safety Authority (EFSA)
World Organisation for Animal Health (WOAH)