نگاهی به تشکیلات اداری دامپزشکی و جایگاه دامپزشکان در کشورهای مختلف؛ گزارش ششم؛ اتحادیه اروپا؛ رومانی

فاخته- در قلب اروپای شرقی، کشوری با هویتی دیرینه و فرهنگی غنی قرار گرفته است که از دوران باستان تا امروز شاهد فراز و نشیب‌های بسیاری بوده. کشوری با ریشه‌های باستانی داچیا که در گذر زمان تحت لوای امپراطوری‌ها، پادشاهی‌ها و فرهنگ‌های مختلفی قرار گرفته است.
 داستان کشور رومانی، از اقوام داچیا، مردمی از تبار تراکی آغاز می‌شود. در حدود صدسال پیش از میلاد، سرزمینی که امروزه آن را به نام رومانی می‌شناسیم، تحت تسلط داچیا قرار داشت. امپراطوری قدرتمند روم در سال ۱۰۶ میلادی داچیا را فتح کرد و پس از آن، این سرزمین به یکی از استان‌های روم تبدیل شد.
امروزه رومانی کشوری مدرن و دموکراتیک با اقتصادی درحال‌توسعه است. این کشور عضو اتحادیه اروپا، ناتو و سایر سازمان‌های بین‌المللی است. رومانی به دلیل داشتن جاذبه‌های تاریخی و طبیعی فراوان، به‌عنوان یکی از مقاصد گردشگری محبوب در اروپا شناخته می‌شود.
رومانی که در قلب اروپای شرقی واقع شده استف علاوه بر دریای سیاه با شش کشور از جمله اوکراین، مولداویف بلغارستان، صربستان، مجارستان و اسلواکی همسایه است. روابط رومانی با هر یک از این کشورها ریشه در تاریخ، فرهنگ، اقتصاد و سیاست داشته و پیچیدگی‌ها و ظرافت‌های خاصی دارد. در حال حاضر این کشور در قالب یک جمهوری نیمه‌ریاستی اداره می‌شود. در این نظام قوای مجریه، مقننه و قضائیه از یکدیگر تفکیک شده و به هر یک از آن‌ها وظایف و اختیارات مشخصی محول شده است.

رومانی یکی از کشورهای مهم دامپروری در شرق اتحادیه اروپاست که به‌واسطه وسعت جغرافیایی، جمعیت قابل‌توجه دام و موقعیت صادراتی، دامپزشکی نقشی حیاتی در امنیت غذایی و سلامت عمومی آن ایفا می‌کند. عضویت رومانی در اتحادیه اروپا موجب بازطراحی جدی ساختار دامپزشکی این کشور شده است.

گزارش شماره ۶ — رومانی (Romania)بررسی جایگاه تشکیلات اداری دامپزشکی و موقعیت حرفه‌ای دامپزشکان

۱. ساختار کلان دامپزشکی در رومانی
نظام دامپزشکی رومانی متمرکز، دولتی و مبتنی بر بازرسی‌های رسمی است و در هماهنگی کامل با سیاست‌های اتحادیه اروپا عمل می‌کند.
۱-۱. سطح ملی — وزارت کشاورزی
سیاست‌گذاری کلان دامپزشکی رومانی ذیل وزارت کشاورزی و توسعه روستایی (Ministry of Agriculture and Rural Development) انجام می‌شود.
بازوی تخصصی این وزارتخانه، نهاد قدرتمند زیر است:
سازمان ملی دامپزشکی و ایمنی غذا
ANSVSA – National Sanitary Veterinary and Food Safety Authority
این سازمان بالاترین مرجع دامپزشکی کشور بوده و رئیس آن عملاً نقش Chief Veterinary Officer (CVO) رومانی را ایفا می‌کند.
وظایف کلان ANSVSA:
تدوین سیاست‌های بهداشت دام و ایمنی غذا
کنترل بیماری‌های دامی و مشترک
نظارت بر تولید و عرضه فرآورده‌های دامی
مدیریت واردات و صادرات
اجرای مقررات دامپزشکی اتحادیه اروپا
مدیریت بحران‌های ملی دامی
۱-۲. سطح استانی (County Level)
رومانی دارای ۴۱ استان (County) است و در هر استان، اداره دامپزشکی و ایمنی غذایی استانی زیر نظر مستقیم ANSVSA فعالیت می‌کند.
وظایف این سطح:
اجرای برنامه‌های ملی
نظارت بر واحدهای تولیدی و صنعتی
مدیریت بیماری‌ها در سطح منطقه
هماهنگی با آزمایشگاه‌های تشخیصی
کنترل کشتارگاه‌ها و مراکز فرآوری
۱-۳. سطح محلی
در سطح شهرها و مناطق روستایی، دامپزشکان رسمی و شبکه‌ای از دامپزشکان همکار حضور دارند که نقش کلیدی در:
پایش بهداشتی دامداری‌ها
اجرای واکسیناسیون
قرنطینه و کنترل جابه‌جایی دام
گزارش‌دهی سریع بیماری‌ها
ایفا می‌کنند.
۲. جایگاه دامپزشکان در رومانی
۲-۱. دامپزشکان دولتی
دامپزشکان رسمی ستون اصلی نظام دامپزشکی رومانی هستند و در:
ادارات ANSVSA
کشتارگاه‌ها
مرزهای ورودی و خروجی
آزمایشگاه‌های دولتی
فعالیت می‌کنند.
مسئولیت‌ها:
نظارت بر بهداشت مواد غذایی با منشأ دامی
کنترل بیماری‌های خطرناک مانند تب خوکی آفریقایی (ASF)
صدور گواهی‌های صادراتی
اجرای سیاست‌های One Health
۲-۲. دامپزشکان بخش خصوصی
دامپزشکان خصوصی در رومانی عمدتاً در حوزه‌های زیر فعال‌اند:
درمان دام‌های بزرگ و سنتی
طیور و دامداری‌های نیمه‌صنعتی
کلینیک‌های حیوانات خانگی (در شهرهای بزرگ)
مشاوره بهداشتی و تغذیه
در مناطق روستایی، دامپزشکان خصوصی اغلب نقش پیمانکار دولت را نیز ایفا می‌کنند.
۲-۳. آموزش و پژوهش
دانشگاه‌های دامپزشکی رومانی سابقه طولانی دارند، از جمله:
University of Agronomic Sciences and Veterinary Medicine of Bucharest
University of Veterinary Medicine Cluj-Napoca
University of Veterinary Medicine Iași
دامپزشکان دانشگاهی در حوزه بیماری‌های واگیر، اپیدمیولوژی و ایمنی غذا فعال‌اند.
۳. جایگاه اجتماعی و اقتصادی دامپزشکان
۳-۱. جایگاه اجتماعی
در رومانی، دامپزشکان به‌عنوان ضامن سلامت دام و غذای مردم شناخته می‌شوند، به‌ویژه در مناطق روستایی که ارتباط مستقیم با دامداران دارند.
۳-۲. وضعیت شغلی
دامپزشکان دولتی: امنیت شغلی بالا، درآمد متوسط
دامپزشکان خصوصی: درآمد وابسته به منطقه و نوع فعالیت
دامپزشکان روستایی: تقاضای بالا ولی فشار کاری زیاد
۳-۳. چالش‌ها
گستردگی مناطق روستایی
کمبود تجهیزات در برخی مناطق
شیوع مکرر تب خوکی آفریقایی
مهاجرت دامپزشکان جوان به غرب اروپا
۴. نهادهای صنفی و حرفه‌ای
Romanian College of Veterinarians
این نهاد مسئول:
صدور مجوز فعالیت حرفه‌ای
نظارت بر اخلاق حرفه‌ای
آموزش مستمر دامپزشکان
دفاع از حقوق صنفی
است و نقش واسط بین دامپزشکان و دولت را دارد.

خبرهای حوزه دامپزشکی و صنایع دام و طیور را در کانال تلگرامی فاخته دنبال کنید. (کلیک کنید)

دیدگاه خود را در خصوص این گزارش، از قسمت نظرات، به اشتراک بگذارید

۵. روندهای نوین دامپزشکی در رومانی
تمرکز ملی بر مهار ASF
توسعه سامانه‌های گزارش‌دهی دیجیتال
همسویی کامل با مقررات EFSA
ارتقای نظارت بر زنجیره سرد
تقویت کنترل آنتی‌بیوتیک‌ها
حرکت به سمت مدل One Health
۶. جمع‌بندی مدیریتی
نظام دامپزشکی رومانی نمونه‌ای از مدل دولتی، اجرایی و نظارت‌محور در شرق اتحادیه اروپاست. تمرکز بر ایمنی غذا و کنترل بیماری‌های دامی، دامپزشکی را به یکی از ارکان سلامت عمومی کشور تبدیل کرده است.
دامپزشکان رسمی نقش محوری دارند و دامپزشکان خصوصی مکمل نظام حاکمیتی هستند.

منابع و مراجع:

National Sanitary Veterinary and Food Safety Authority (ANSVSA)
Ministry of Agriculture and Rural Development – Romania
Romanian College of Veterinarians
European Commission – Food Safety
European Food Safety Authority (EFSA)
World Organisation for Animal Health (