در موضوع مسئولان فنی بهداشتی، وابستگی مستقیم مالی به واحد تحت نظارت می‌تواند زمینه تعارض منافع ایجاد کند/پیگیری مطالبات قانونی در حوزه پرداخت‌های مرتبط با وظایف محوله کارکنان از اولویت‌هاست

 فاخته- دکتر محمدعلی سالار، سرپرست جدید اداره‌کل دامپزشکی گلستان که حدود 2 ماه قبل، سکان هدایت دامپزشکی استان را بر عهده گرفت معتقد است؛ بخش غیردولتی در ارائه خدمات درمانی، پیشگیری، تشخیص و نظارت‌های فنی و بهداشتی نقش مؤثری دارد و استمرار و کیفیت این خدمات به امنیت شغلی و استقلال حرفه‌ای فعالان این بخش وابسته است...  مدیر کل دامپزشکی استان خود را اینگونه معرفی کرد؛ محمدعلی سالار هستم، متولد اول شهریور ۱۳۵۱، از روستای یساقی شهرستان کردکوی استان گلستان و دانش‌آموخته دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران... در طول دوران خدمت، مسئولیت‌هایی از جمله ریاست اداره دارو و درمان، کارشناسی مسئول اداره آبزیان و ریاست اداره نظارت بر بهداشت عمومی و ایمنی غذایی را بر عهده داشته‌ام. این سوابق، تجربه فعالیت در حوزه‌های مختلف خدمات دامپزشکی، بهداشت عمومی و نظارت بر فرآورده‌های خام دامی را برایم فراهم کرده است.

با او در گفتگویی از اهداف و برنامه هایش به شرح زیر سئوال کردیم... 

 فاخته- مهم‌ترین برنامه شما برای تصدی اداره‌کل دامپزشکی استان در چه مواردی خلاصه شده است؟

دکتر سالار: اولویت اصلی، ارتقای اثربخشی مأموریت‌های دامپزشکی در سه محور کنترل بیماری‌ها، بهداشت عمومی و حفاظت از سرمایه‌های دامی است.

در حوزه بهداشت و بیماری‌های دامی، تقویت مراقبت فعال، تشخیص به‌موقع، اجرای برنامه‌های واکسیناسیون متناسب با الگوی خطر و آمادگی برای مقابله با بیماری‌های واگیر و مشترک را دنبال می‌کنیم.

در حوزه بهداشت عمومی، نظارت بر کشتارگاه‌ها و سایر حلقه‌های زنجیره تولید، نگهداری و عرضه فرآورده‌های خام دامی باید با تمرکز بر شناسایی و کنترل مخاطرات بهداشتی انجام شود.

با توجه به ظرفیت استان در تولید طیور، دام و آبزیان، پیشگیری از بیماری‌ها و کاهش خسارت‌های اقتصادی ناشی از آن‌ها نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. در این مسیر، استفاده از ظرفیت مراکز تشخیصی و درمانی بخش غیردولتی و تقویت همکاری با بهره‌برداران ضروری است.

در کنار این مأموریت‌ها، ارتقای توان تخصصی کارکنان، بهبود امکانات عملیاتی و اصلاح فرآیندهای اجرایی را دنبال خواهیم کرد. ارزیابی عملکرد نیز باید علاوه بر شاخص‌های فعالیت، بر نتایج حاصل از اقدامات و میزان کاهش مخاطرات بهداشتی متمرکز باشد.

  فاخته- برنامه شما برای رفع مشکلات بخش غیردولتی دامپزشکی، از جمله قطع ارتباط مالی با کارفرما، چیست؟

دکتر سالار:  بخش غیردولتی در ارائه خدمات درمانی، پیشگیری، تشخیص و نظارت‌های فنی و بهداشتی نقش مؤثری دارد. استمرار و کیفیت این خدمات به امنیت شغلی و استقلال حرفه‌ای فعالان این بخش وابسته است.

در موضوع مسئولان فنی و بهداشتی، وابستگی مستقیم مالی به واحد تحت نظارت می‌تواند زمینه تعارض منافع ایجاد کند. مسئول فنی باید بتواند بر اساس ضوابط و تشخیص تخصصی خود عمل کند و در انجام وظایف قانونی تحت تأثیر ملاحظات مالی یا فشار کارفرما قرار نگیرد.

اصلاح نظام پرداخت و ایجاد سازوکار مستقل تأمین حق‌الزحمه، نیازمند تصمیم‌گیری در سطح ملی و اصلاح ضوابط مربوط است و در اختیار مستقیم اداره‌کل استان قرار ندارد. با این حال، مطالبات فعالان این حوزه را از طریق تشکل‌های صنفی جمع‌آوری و مستندسازی کرده و از مسیر سازمان دامپزشکی کشور و مراجع تصمیم‌گیر پیگیری خواهیم کرد.

در سطح استان نیز کاهش موانع اداری، شفافیت در فرآیندهای نظارتی و صدور مجوزها و رسیدگی به مشکلات حرفه‌ای بخش خصوصی در چارچوب اختیارات قانونی قابل پیگیری است.

 فاخته- در زمینه معیشت و رفاه همکاران چه برنامه‌هایی دارید؟

 دکتر سالار: با توجه به ماهیت مأموریت‌های دامپزشکی، شرایط کاری همه کارکنان یکسان نیست. فعالیت در کشتارگاه‌ها، مراکز تولیدی، مناطق روستایی و مأموریت‌های میدانی با مخاطرات و الزامات خاصی همراه است و این تفاوت‌ها باید در توجه به شرایط شغلی کارکنان مورد ملاحظه قرار گیرد.

پیگیری مطالبات قانونی در حوزه حقوق و مزایا، اضافه‌کار، مأموریت و سایر پرداخت‌های مرتبط با وظایف محوله از اولویت‌های این بخش است. همچنین تأمین تجهیزات ایمنی، امکانات مورد نیاز نیروهای عملیاتی و بهبود شرایط محیط کار باید مورد توجه قرار گیرد.

در کنار مسائل مالی، عدالت در توزیع فرصت‌های شغلی و آموزشی، شفافیت در تصمیم‌گیری‌های اداری و توجه به تخصص و شایستگی کارکنان نیز اهمیت دارد.

بخشی از مسائل معیشتی در سطح ملی تصمیم‌گیری می‌شود؛ بنابراین، پیگیری مستند مطالبات از مراجع بالاتر و استفاده از ظرفیت‌های موجود در استان، دو مسیر اصلی ما در این زمینه خواهد بود.

 فاخته-  در جهت توسعه اشتغال دانش‌آموختگان جدید دامپزشکی چه راهکار و برنامه‌هایی دارید و نظر شما درباره آموزش دامپزشکی در وضعیت فعلی چیست؟ این حوزه نیازمند چه تحولی است؟

دکتر سالار:  اشتغال دانش‌آموختگان دامپزشکی به ظرفیت بازار کار، کیفیت آموزش و تناسب مهارت‌های حرفه‌ای با نیازهای واقعی این حوزه وابسته است. استخدام دولتی تنها یکی از مسیرهای اشتغال است و نمی‌توان توسعه فرصت‌های شغلی را به آن محدود کرد.

در استان گلستان، ظرفیت‌هایی در حوزه دامپروری، طیور و آبزی‌پروری وجود دارد که توسعه خدمات تشخیصی، آزمایشگاهی، درمانی و پیشگیرانه می‌تواند زمینه فعالیت تخصصی بیشتری برای دانش‌آموختگان فراهم کند. تقویت فعالیت مراکز مجاز بخش خصوصی و ارتقای استانداردهای بهداشتی واحدهای تولیدی نیز در افزایش نیاز به خدمات دامپزشکی مؤثر است.

در حوزه آموزش، یکی از مسائل مهم، فاصله احتمالی میان دانش نظری و مهارت مورد نیاز برای فعالیت حرفه‌ای است. دانش‌آموخته باید علاوه بر مبانی علمی، توانایی کار در محیط‌های واقعی مانند درمانگاه، آزمایشگاه، مراکز پرورش دام و طیور و واحدهای نظارت بهداشتی را داشته باشد.

تقویت آموزش‌های عملی، کارآموزی هدفمند، آشنایی با فناوری‌های نوین تشخیصی، بیماری‌های نوپدید، مقاومت میکروبی و مدیریت سلامت گله‌ها از ضرورت‌های به‌روزرسانی آموزش دامپزشکی است.

همچنین ظرفیت پذیرش دانشجو باید متناسب با نیازهای کشور، امکانات آموزشی و ظرفیت واقعی بازار کار مورد ارزیابی قرار گیرد. هدف، تربیت دانش‌آموخته‌ای است که بتواند با مهارت کافی وارد محیط حرفه‌ای شود و در حوزه تخصصی خود خدمات مؤثر ارائه کند.

  فاخته- مهم‌ترین مشکلات پیش روی خود را در زمینه اجرای برنامه‌های کاری در چه مسائلی می‌بینید؟

دکتر سالار:   مهم‌ترین چالش، تناسب میان گستردگی مأموریت‌های دامپزشکی استان و منابع انسانی، اعتبارات و امکانات عملیاتی است. پراکندگی واحدهای دامداری و طیور، فعالیت‌های آبزی‌پروری و حجم نظارت‌های بهداشتی، پوشش مؤثر استان را به نیروی متخصص و امکانات کافی وابسته می‌کند.

در حوزه بیماری‌ها نیز تغییر شرایط اپیدمیولوژیک، احتمال ورود و انتشار عوامل بیماری‌زا و ضرورت واکنش سریع به کانون‌های احتمالی، نیازمند آمادگی مستمر و دسترسی به امکانات تشخیصی و عملیاتی است.

چالش دیگر، ارتقای رعایت ضوابط بهداشتی در واحدهای تولیدی و جلب مشارکت بهره‌برداران در اجرای برنامه‌های پیشگیری و کنترل بیماری‌هاست. نظارت حاکمیتی زمانی اثربخش خواهد بود که با مسئولیت‌پذیری تولیدکنندگان همراه شود.

از نظر مدیریتی نیز باید میان اجرای دقیق مقررات بهداشتی و تسهیل فعالیت قانونی تولیدکنندگان تعادل برقرار کرد. رعایت الزامات سلامت عمومی قابل اغماض نیست، اما فرآیندهای اداری و نظارتی نیز نباید مانع غیرضروری برای تولید ایجاد کنند.

برای مدیریت این محدودیت‌ها، اولویت‌بندی منابع بر اساس میزان خطر، تقویت هماهنگی بین‌بخشی و استفاده از ظرفیت بخش غیردولتی ضروری است. بخشی از نیازهای اعتباری و نیروی انسانی نیز باید از طریق مراجع بالاتر پیگیری شود.

  فاخته-  اگر حرف ناگفته‌ای مانده است، بفرمایید.

دکتر سالار:  به نظرم لازم است جایگاه دامپزشکی در نظام سلامت و امنیت غذایی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. بخش مهمی از مأموریت این حرفه، پیشگیری از بیماری‌های مشترک، کنترل بیماری‌های دامی، پایش مخاطرات بهداشتی فرآورده‌های خام دامی و حفاظت از سرمایه اقتصادی تولیدکنندگان است.

ارزش بسیاری از اقدامات دامپزشکی در پیشگیری از اتفاقاتی است که رخ نمی‌دهند؛ از جلوگیری از گسترش یک بیماری دامی تا شناسایی و کنترل یک مخاطره بهداشتی پیش از ورود فرآورده ناسالم به چرخه مصرف.

برای انجام این مأموریت‌ها، همکاری بخش دولتی و غیردولتی، دانشگاه‌ها، تشکل‌های حرفه‌ای و تولیدکنندگان ضروری است. همچنین نقد کارشناسی و طرح صریح مشکلات حرفه‌ای باید به‌عنوان بخشی از فرآیند اصلاح و ارتقای خدمات دامپزشکی پذیرفته شود.

تلاش ما در مدیریت استان این است که مسائل این حوزه بر اساس واقعیت‌های اجرایی شناسایی و در حدود اختیارات اداره‌کل پیگیری شوند و ارتباط با همکاران و فعالان بخش خصوصی بر مبنای گفت‌وگوی حرفه‌ای و پاسخ‌گویی باشد.

از مجموعه فاخته‌نیوز نیز بابت فراهم کردن فرصت طرح مسائل تخصصی دامپزشکی سپاسگزارم.