فاخته- سمنان؛ سعید خباز؛ با موضوع ساماندهی و کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب در سمنان، با امضای تفاهمنامه همکاری میان دانشگاه سمنان، شهرداری سمنان و ادارهکل دامپزشکی استان سمنان، وارد مرحلهای تازه شده است؛ طرحی که با هدف بررسی و مدیریت یکی از چالشهای مهم شهری و بهداشتی، نیازمند نگاهی جامع، علمی، پژوهشمحور و در عین حال متکی بر ملاحظات انسانی، فرهنگی و زیستمحیطی است.
در این گزارش بخشی از نظرات مدیران استانی مرتبط با پروژه ساماندهی و کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب در سمنان را میخوانید:
مدیرکل دامپزشکی استان سمنان با ابراز خرسندی از اجرای این تفاهمنامه سهجانبه، این اقدام را اتفاقی مثبت و مبارک برای شهروندان سمنانی دانست و گفت: اجرای چنین طرحی باید از پشتوانه قوی علمی و آگاهی لازم برخوردار باشد تا بتوان آن را به شکل اصولی و صحیح آغاز کرد. دکتر دهقانی تأکید کرد که حفظ سلامت و امنیت شهروندان، رعایت حقوق و رفاه حیوانات و همچنین حفظ تعادل زیستمحیطی، از مهمترین مؤلفههایی است که باید در فرآیند ساماندهی سگهای بلاصاحب مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به تجربه برخی شهرها در برخوردهای غیرعلمی و بیرحمانه با سگهای بلاصاحب افزود: حذف فیزیکی و اقدامات غیرکارشناسی در برخی موارد موجب برهم خوردن اکوسیستم شده است؛ بنابراین، در اجرای برنامههای ساماندهی باید از چنین رویکردهایی پرهیز و موضوع با رویکردی علمی، انسانی و مبتنی بر اصول بهداشتی و زیستمحیطی دنبال شود. به گفته وی، نوعدوستی و همچنین آگاهی ناکافی برخی شهروندان در زمینه تغذیه سگهای بلاصاحب و پرسهزن نیز موجب شکلگیری تجمعات و گلههای این حیوانات شده و این مسئله میتواند علاوه بر ایجاد تهدید برای جامعه انسانی، برای برخی گونههای جانوری در معرض خطر انقراض، از جمله یوز آسیایی، نیز مخاطرهآمیز باشد.
ساماندهی جمعیت سگهای بلاصاحب باید با در نظر گرفتن همزمان ابعاد انسانی، حیوانی و زیستمحیطی
دکتر دهقانی ادامه داد: شکلگیری گروههای سگهای بلاصاحب در مناطق بیابانی میتواند به حمله این حیوانات به گونههای جانوری و شکار آنها منجر شود و در نتیجه، تعادل طبیعی زیستبوم را تحت تأثیر قرار دهد. از این رو، ساماندهی جمعیت سگهای بلاصاحب باید با در نظر گرفتن همزمان ابعاد انسانی، حیوانی و زیستمحیطی انجام شود. وی همچنین ارتقای سلامت و بهداشت عمومی را یکی دیگر از ابعاد مهم این موضوع دانست و بر ضرورت جلوگیری از بروز و گسترش بیماریهای مشترک میان انسان و حیوان، بهویژه بیماری هاری، تأکید کرد.
در همین راستا، رئیس دانشگاه سمنان نیز با تأکید بر اهمیت کنترل بیماریهای مشترک میان انسان و دام، حضور سگهای بلاصاحب در محدودههای شهری را دارای ابعاد مختلف بهداشتی، اجتماعی و محیطی دانست. دکتر نصیری با اشاره به افزایش حضور این حیوانات در شهرها، بهویژه در فصل سرما، اظهار کرد: در این ایام، سگهای بلاصاحب بیشتر به سمت مناطق شهری و مسکونی حرکت میکنند و تغذیه آنها از سوی برخی شهروندان نیز میتواند به افزایش جمعیت و شکلگیری تجمعات آنها منجر شود؛ موضوعی که در مواردی حتی زمینه حمله به کودکان و افراد را فراهم کرده است.
وی با اشاره به حضور تعداد قابل توجهی از سگهای بلاصاحب در برخی نقاط مجموعه دانشگاه سمنان، اجرای یک طرح علمی و اصولی را برای دانشگاه و شهر سمنان اقدامی مؤثر دانست و گفت: در کنار مباحث پژوهشی، باید موضوع رعایت حقوق و ملاحظات اخلاقی مرتبط با حیوانات نیز مورد توجه قرار گیرد. همچنین لازم است ابعاد فرهنگی و اجتماعی موضوع بررسی شود تا اقدامات انجامشده از پشتوانه علمی، فرهنگی و اخلاقی لازم برخوردار باشد.
لزوم استفاده از ظرفیت صاحبنظران حوزههای دینی، فرهنگی و اجتماعی
رئیس دانشگاه سمنان بر ضرورت ارزیابی مستمر نتایج اجرای طرح نیز تأکید کرد و افزود: این طرح باید در بازههای زمانی مشخص، برای مثال هر شش ماه یا یک سال، مورد ارزیابی قرار گیرد و نتایج و خروجیهای آن در جلسات مشترک بررسی شود تا ضمن شناسایی نقاط قوت و ضعف، از انحراف طرح از مسیر و اهداف اولیه جلوگیری شود. وی ابراز امیدواری کرد در صورت موفقیت این طرح، بتوان از نتایج آن بهعنوان یک روش یا پروتکل قابل اجرا در سطح کشور استفاده کرد؛ مشروط بر اینکه اقدامات انجامشده بر مبنای مطالعات علمی و ارزیابیهای دقیق باشد.
دکتر نصیری همچنین بر استفاده از ظرفیت صاحبنظران حوزههای دینی، فرهنگی و اجتماعی تأکید کرد و گفت: در کنار گروههای علمی و پژوهشی، باید از دیدگاههای مختلف تخصصی و فرهنگی نیز استفاده شود تا مسیر اجرای طرح با اطمینان بیشتری طی شود و با گروههای اجتماعی و دوستداران محیط زیست نیز تعامل و گفتوگو صورت گیرد. به گفته وی، حفظ سلامت مردم یک ضرورت جدی است، اما شیوه اجرای طرح نیز اهمیت زیادی دارد و باید به گونهای انتخاب شود که کمترین میزان اعتراض و مشکل اجتماعی را به همراه داشته باشد.
شهردار سمنان نیز با تأکید بر اینکه ساماندهی سگهای بلاصاحب به یک معضل شهری تبدیل شده است، گفت: در سالهای گذشته رویکردها و روشهای مختلفی در زمینه مدیریت این موضوع، هم از منظر انسانی و هم از منظر طبیعت و محیط زیست، مورد بررسی و اجرا قرار گرفته است، اما امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند یک رویکرد علمی و مبتنی بر پشتوانه پژوهشی و دانشگاهی هستیم.
دکتر قاسمی با اشاره به وجود دغدغههای متفاوت در این زمینه اظهار کرد: از یک سو شهروندان و خانوادهها روزانه نگرانیها و ترسهای خود را درباره حضور سگهای بلاصاحب در سطح شهر مطرح میکنند و از سوی دیگر، دغدغههایی نیز درباره حفظ و رعایت حقوق حیوانات وجود دارد. بنابراین، باید راهکاری پیدا شود که بتواند میان تأمین سلامت و امنیت جامعه و توجه به ملاحظات مربوط به حیوانات، تعادل ایجاد کند.
وی فرهنگسازی را یکی از ارکان مهم این طرح دانست و افزود: در کنار موضوعات علمی و پژوهشی، باید به مباحث فرهنگی نیز توجه شود و با استفاده از ظرفیت دانشگاه و متخصصان این حوزه، آگاهی مردم نسبت به نحوه مواجهه با سگهای بلاصاحب و پیامدهای تغذیه و تجمع آنها افزایش یابد. به گفته شهردار سمنان، شرایط روستاهای اطراف، مراتع و فضاهای باز و همچنین دسترسی این حیوانات به منابع غذایی، از عواملی است که موجب حرکت آنها به سمت مناطق شهری میشود.
ضرورت تکمیل و تدوین پروپوزال پژوهشی طرح با همکاری دانشگاه
دکتر قاسمی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه جمعآوری و مدیریت سگهای بلاصاحب خاطرنشان کرد: در برخی نقاط، افرادی برای این حیوانات غذا تهیه میکنند و در محلهایی از جمله مجموعه پسماند نیز شاهد تغذیه آنها هستیم. با این حال، محل نگهداری و امکانات موجود، پاسخگوی تمامی نیازهای مربوط به نگهداری این حیوانات نیست و لازم است برای این بخش نیز راهکار مناسب و اصولی پیشبینی شود.
وی ابراز امیدواری کرد این طرح با تکمیل مطالعات و رفع نقاط ضعف، بهعنوان یک الگو و تجربه موفق در سایر شهرها و استانهای کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد و افزود: لازم است روند اجرای طرح در بازههای زمانی مشخص، از جمله ماهانه، فصلی یا هر شش ماه، ارزیابی شود تا نتایج آن مشخص و نقاط ضعف و قوت شناسایی شود. شهردار سمنان همچنین بر ضرورت تکمیل و تدوین پروپوزال پژوهشی طرح با همکاری دانشگاه تأکید کرد.
در ادامه، رئیس دانشکده دامپزشکی سمنان نیز با اشاره اینکه ﻣﺤﻮر اﺻﻠﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ داﻧﺸﮕﺎه، ﭘﺎﻳﺶ ﻣﺴﺘﻤﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻼﻣﺖ ﺳﮓﻫﺎى ﺑﻼﺻﺎﺣﺐ و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺟﻤﻌﻴﺖ آنﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻋﻘﻴﻢﺳﺎزى ﻋﻠﻤﻲ و اﺻﻮﻟﻲ اﺳﺖ. گفت در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ، ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ ﺣﻴﻮاﻧﺎت، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺑﻴﻤﺎرىﻫﺎى ﻣﻬﻢ و ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺘﻘﺎل، ارزﻳﺎﺑﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪﻣﺜﻠﻲ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺗﺠﻤﻊ و ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ آنﻫﺎ در ﺳﻄﺢ ﺷﻬﺮ در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺟﺮاى ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻘﻴﻢﺳﺎزى ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎى ﻋﻠﻤﻲ، اﺻﻮل ﺟﺮاﺣﻲ، ﻛﻨﺘﺮل درد و ﻣﺮاﻗﺒﺖﻫﺎى ﭘﺲ از ﻋﻤﻞ، از اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺤﻮرى اﻳﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.
وی همچنین عنوان کرد: ﭘﺎﻳﺶ ﻣﻴﺪاﻧﻲ و ﺟﻤﻊآورى دادهﻫﺎى ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ، اﻣﻜﺎن ﺷﻨﺎﺧﺖ دﻗﻴﻖﺗﺮى از وﺿﻌﻴﺖ ﺳﮓﻫﺎى ﺑﻼﺻﺎﺣﺐ، اﻟﮕﻮى ﺗﻮﻟﻴﺪﻣﺜﻞ، ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﻤﻌﻴﺖ آنﻫﺎ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ. از ﺳﻮى دﻳﮕﺮ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻋﻘﻴﻢﺳﺎزى و ﺑﺮرﺳﻲ روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺟﻤﻌﻴﺖ، ﺑﻪ داﻧﺸﮕﺎه و ﺷﻬﺮدارى ﻛﻤﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﺗﺎ ﻣﺪاﺧﻼت ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﻮاﻫﺪ ﻋﻠﻤﻲ و ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰى ﻛﻨﻨﺪ. ﻫﺪف، ﻛﻨﺘﺮل ﺗﺪرﻳﺠﻲ و ﭘﺎﻳﺪار ﺟﻤﻌﻴﺖ، ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺨﺎﻃﺮات ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ارﺗﻘﺎى ﻫﻢزﻣﺎن ﺳﻼﻣﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ و رﻓﺎه ﺣﻴﻮاﻧﺎت اﺳﺖ.
برآیند دیدگاههای مطرحشده از سوی مسئولان و مدیران مرتبط نشان میدهد که ساماندهی سگهای بلاصاحب در سمنان، صرفاً یک موضوع خدمات شهری یا جمعآوری حیوانات نیست، بلکه مسئلهای چندبعدی است که حوزههای سلامت عمومی، دامپزشکی، محیط زیست، مدیریت شهری، فرهنگ عمومی، رفاه حیوانات و پژوهشهای دانشگاهی را به یکدیگر پیوند میدهد.
معضل سگهای بلاصاحب به یک چالش جهانی تبدیل شده است
در این میان، کنترل بیماریهای مشترک میان انسان و حیوان، بهویژه هاری، یکی از مهمترین ضرورتهای اجرای این طرح محسوب میشود. از سوی دیگر، مدیریت صحیح جمعیت سگهای بلاصاحب باید به گونهای انجام شود که ضمن تأمین امنیت و سلامت شهروندان، از اقدامات غیرعلمی و آسیبزا به محیط زیست و حیوانات نیز جلوگیری شود.
مدیرکل دامپزشکی استان سمنان در پایان با اشاره به اینکه معضل سگهای بلاصاحب به یک چالش جهانی تبدیل شده است، خاطرنشان کرد: این موضوع به اندازهای اهمیت دارد که سازمان جهانی بهداشت نیز برای مدیریت و کنترل آن، دستورالعملهایی ارائه کرده است. بنابراین، مواجهه با این معضل باید بر پایه دانش تخصصی، رعایت اصول بهداشتی، حفظ حقوق حیوانات، صیانت از محیط زیست و تأمین سلامت و امنیت جامعه انجام شود.
رصد رویدادهای حوزه دامپزشکی و صنایع دام و طیور با درگاه های ارتباطی فاخته در «تلگرام»، «ایتا»، «بله» و «سروش»
دیدگاه خود را در خصوص این گزارش، از قسمت نظرات، به اشتراک بگذارید.
رئیس دانشکده دامپزشکی سمنان گفت: داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻼش ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎى ﻋﻠﻤﻲ را ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎى اﺟﺮاﻳﻲ ﻣﺸﺨﺺ و ﻗﺎﺑﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻨﺪ. ﺗﻬﻴﻪ ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ از ﺳﮓﻫﺎى ﭘﺎﻳﺶﺷﺪه، ﺛﺒﺖ وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻼﻣﺖ و اﻗﺪاﻣﺎت درﻣﺎﻧﻲ و ﻋﻘﻴﻢﺳﺎزى، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ داراى اوﻟﻮﻳﺖ و اراﺋﻪ ﮔﺰارشﻫﺎى دورهاى ﺑﻪ ﺷﻬﺮدارى، از ﺟﻤﻠﻪ اﺑﺰارﻫﺎى ﺗﺤﻘﻖ اﻳﻦ ﻫﺪف اﺳﺖ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺴﺘﻤﺮ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻋﻘﻴﻢﺳﺎزى و وﺿﻌﻴﺖ ﺳﻼﻣﺖ ﺣﻴﻮاﻧﺎت، ﻣﻲﺗﻮان ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﺿﻌﻒ اﻗﺪاﻣﺎت را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ را ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ اﺻﻼح ﻛﺮد. ﺗﺄﻛﻴﺪ داﻧﺸﮕﺎه ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻗﺪاﻣﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ اﺻﻮل ﻋﻠﻤﻲ، ﺣﻔﻆ ﺳﻼﻣﺖ ﺷﻬﺮوﻧﺪان، رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﺣﻘﻮق و رﻓﺎه ﺣﻴﻮاﻧﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﻮد. به طور کلی نگاه دانشگاه به ساماندهی سگهای بالصاحب، نگاهی علمی، بهداشتی و انسان محور است. اعتقاد داریم مدیریت پایدار این موضوع صرفاً با اقدامات مقطعی محقق نمیشود؛ بلکه نیازمند پایش مستمر سالمت، کنترل اصولی زادآوری از طریق عقیمسازی، همکاری بینبخشی و تداوم برنامه هاست. هدف نهایی، ایجاد تعادل میان سالمت و امنیت شهروندان، سالمت حیوانات و مسئولیت پذیری اجتماعی در قبال محیط شهری است.
اکنون با شکلگیری همکاری مشترک میان دانشگاه سمنان، شهرداری سمنان و ادارهکل دامپزشکی استان سمنان، انتظار میرود این طرح با تکیه بر ظرفیت علمی دانشگاه، تجربه اجرایی مدیریت شهری و تخصص دامپزشکی، به یک الگوی علمی و قابل ارزیابی برای ساماندهی سگهای بلاصاحب تبدیل شود؛ الگویی که موفقیت آن میتواند زمینه استفاده از نتایج و تجربیات بهدستآمده در سایر شهرها و استانهای کشور را نیز فراهم کند.
این پایگاه خبری بر اساس مجوز معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مشغول فعالیت است. این پایگاه خبری تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران بوده و هر گونه برداشت از مطالب آن تنها با ذکر منبع مجاز می باشد.